Άσθμα και καταδύσεις: Επιτρέπεται; Τι κίνδυνοι υπάρχουν;

Ένα άτομο με άσθμα πρέπει να έχει πλήρη γνώση των πιθανών κινδύνων της κατάδυσης πριν του επιτραπεί να καταδυθεί. Άτομα με καλά ελεγχόμενο άσθμα μπορούν να καταδύονται, συνιστάται όμως να υποβάλλονται προηγουμένως σε ιατρικές εξετάσεις. 

Συμπτώματα άσθματος ή πρόσφατος παροξυσμός αποκλείουν ένα άτομο από την κατάδυση. Πρακτικά τα άτομα με άσθμα που ασχολούνται με καταδύσεις είναι πιο πιθανό να διαπιστώσουν ότι η ικανότητά τους για άσκηση μειώνεται κάτω από το νερό. Οταν ο δύτης βυθίζεται στο νερό, ο μέγιστος όγκος αερισμού του μειώνεται κατά 10%, ενώ κατά την κατάδυση στα 30 μέτρα, μειώνεται κατά 50%.
Άρα ένας δύτης με άσθμα μπορεί να παρουσιάσει δύσπνοια ακόμα και κατά την ήπια άσκηση κάτω από το νερό. Ένας άλλος κίνδυνος που προκαλείται από την πίεση κάτω από το νερό, είναι η ενδεχόμενη παγίδευση αέρα στις κυψελίδες των πνευμόνων λόγω της στένωσης των αεροφόρων οδών. Κατά την φάση της ανάδυσης η διαστολή του αέρα στις κυψελίδες μπορεί να προκαλέσει διάρρηξή τους και ενδεχομένως μια θανατηφόρα επιπλοκή που ονομάζεται πνευμονική εμβολή.
Η χορήγηση εισπνεόμενων κορτικοειδών για τον έλεγχο του άσθματος δεν αποτελεί αντένδειξη για τις καταδύσεις. Η χορήγηση βρογχοδιασταλτικών πριν από μια κατάδυση δεν συνιστάται, παρόλο που δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αυξάνει τον κίνδυνο.

Τι είναι το σύνδρομο της οικονομικής θέσης

Ονομάζεται «σύνδρομο της οικονομικής θέσης» και αφορά στα ανησυχητικά συμπτώματα που ενδέχεται να εμφανιστούν στις πτήσεις μεγάλης διάρκειας, όταν ο ταξιδιώτης επιλέγει να ταξιδέψει στην οικονομική θέση (σίγουρα βέβαια δεν αφορά τους επιβάτες της φωτογραφίας μας...) Δείτε τι ακριβώς συμβαίνει στον οργανισμό μας και λάβετε τα κατάλληλα μέτρα την επόμενη φορά που θα ταξιδέψετε με αεροπλάνο.
Κοιτάτε ξανά το ρολόι σας. Έχουν περάσει περίπου 3 ώρες από την στιγμή που απογειωθήκατε και εσείς είστε ακόμη σφιχτά δεμένος στο κάθισμα του αεροπλάνου. Τα πόδια σας έχουν πιαστεί και έχουν αρχίσει να μουδιάζουν. Και επειδή το στενό αεροπλάνο δεν ενδείκνυται για βόλτες και γυμναστική για να ξεπιαστείτε, αποφασίζετε να υπομείνετε καρτερικά το «βασανιστήριο» μέχρι να προσγειωθείτε με ασφάλεια. Πόσο κακό κάνετε, ωστόσο στον οργανισμό σας;

Πως προκαλείται το σύνδρομο;
Η πολύωρη ακινησία του σώματος και κυρίως των κάτω άκρων κατά τη διάρκεια της πτήσης, προκάλεσε σωρεία περιστατικών φλεβοθρομβώσεων ανάμεσα στους επιβάτες της οικονομικής θέσης, γεγονός που οδήγησε στην «βάφτιση» του συνδρόμου με την ονομασία «σύνδρομο της οικονομικής θέσης».
Ο στενός και περιορισμένος χώρος που έχουν στη διάθεσή τους οι επιβάτες της οικονομικής θέσης, κυρίως στον χώρο των ποδιών, αποτελεί κατά κύριο λόγο την αιτία της φλεβοθρόμβωσης, καθώς ο ταξιδιώτης ενδέχεται ακόμη και σε σχετικά μικρά σε διάρκεια ταξίδια (3-5 ώρες) να μην κουνηθεί καθόλου από την θέση του!
Η πολύωρη αδράνεια, το μεγάλο ύψος, ο εξαιρετικά περιορισμένος χώρος και η αφυδάτωση που προκαλείται στον οργανισμό με τα αεροπορικά ταξίδια, ευνοούν την θρόμβωση των κάτω άκρων, γεγονός που σε ακραία μορφή του μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο.

Τι έχει συμβεί μέχρι σήμερα;
Επίσημα καταγεγραμμένα περιστατικά θρομβώσεων μετά από πολύωρες πτήσεις, έχουν σημειωθεί σε όλο τον κόσμο. Οι ειδικοί μιλούν για 25 θανάτους που καταγράφηκαν στο αεροδρόμιο του Τόκιο, τα τελευταία 8 χρόνια εξαιτίας θρομβώσεων, 48 θανάτους στο αεροδρόμιο του Σίδνεϋ μετά από πολύωρες πτήσεις και πολλά άλλα περιστατικά σε όλα τα μεγάλα αεροδρόμια του κόσμου. Όσο για τον αριθμό των νοσηλευομένων εξαιτίας του συνδρόμου; Οι αριθμοί δυστυχώς, ξεπερνούν την φαντασία καθώς όλες οι χώρες έχουν αναφέρει παρόμοια περιστατικά. Οι ειδικοί ωστόσο, αναφέρουν πως τα κυκλοφορικά προβλήματα στις αρτηρίες, δεν συμβαίνουν μόνο στους επιβάτες της οικονομικής θέσης, αλλά και στην business class. Παρόλα αυτά, το θέμα φαίνεται πως έχει πάρει διαστάσεις καθώς πολλοί είναι εκείνοι οι επιβάτες που σκέφτονται τις ομαδικές αγωγές κατά συγκεκριμένων αεροπορικών εξαιτίας του περιορισμένου χώρου των καθισμάτων τους που προκαλεί προβλήματα υγείας. Από την άλλη πλευρά, οι αεροπορικές εταιρείες κωφεύουν απέναντι στο πρόβλημα, επικαλούμενες τις διεθνείς προδιαγραφές κατασκευής αεροσκαφών και εκμεταλλευόμενες ακόμη και το τελευταίο εκατοστό του αεροπλάνου προκειμένου να βγάλουν περισσότερα καθίσματα που μεταφράζονται σε περισσότερους επιβάτες και άρα περισσότερα κέρδη…

Ποια είναι τα συμπτώματα;
Σε γενικές γραμμές τα συμπτώματα του συνδρόμου της οικονομικής θέσης είναι κοινά, όμως υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, όπου δυστυχώς ο επιβάτης δεν εμφανίζει κανένα σύμπτωμα κατά τη διάρκεια της πτήσης αλλά αρκετά αργότερα. Κατά γενική ομολογία πάντως, ένα από τα πρώτα συμπτώματα είναι το πρήξιμο στο ένα πόδι. Σε κάθε τέντωμα, το πόδι πονάει ενώ σε αρκετές περιπτώσεις, οι φλέβες είναι περισσότερο ορατές από το συνηθισμένο.
Στις «βουβές» περιπτώσεις, εκεί δηλαδή που δεν εμφανίζεται κανένα απολύτως σύμπτωμα, η ενδεχόμενη ύπαρξη θρόμβου δεν κάνει εμφανή την παρουσία της και τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αρκετές ώρες ή ακόμη και μέρες μετά την πτήση. Έτσι, ενδέχεται, μόλις το αεροπλάνο προσγειωθεί και ο επιβάτης αρχίσει και πάλι να κινείται, να αποκολληθούν οι θρόμβοι από τα αγγεία των ποδιών και να μεταφερθούν μέσω του αίματος στα αγγεία της καρδιάς ή των πνευμόνων, να τα αποφράξουν, να προκληθεί εμβολή και έτσι να αποδειχθεί η πτήση μοιραία για τον επιβάτη πολλές ώρες αργότερα…

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;
Η φλεβοθρόμβωση, δεν απειλεί νεαρά άτομα σε ηλικία αλλά κυρίως επιβάτες άνω των 40 ετών. Στις ομάδες υψηλού κινδύνου, συγκαταλέγονται επίσης, οι μέλλουσες ή οι νέες μητέρες, οι καρκινοπαθείς, οι παχύσαρκοι, οι παράλυτοι ή ημιπαράλυτοι επιβάτες, οι πρόσφατα εγχειρισμένοι καθώς και τα άτομα με κληρονομικό ιστορικό θρομβώσεων. Τέλος, στις ομάδες υψηλού κινδύνου, συγκαταλέγονται και οι γυναίκες που λαμβάνουν αντισυλληπτικά χάπια καθώς και όσες ακολουθούν ειδική ορμονική θεραπεία.

Προληπτικά μέτρα:
●   Αρκετές ώρες ύπνος το βράδυ πριν από το ταξίδι.

●   Οι επιβάτες σε μακρινά ταξίδια (πάνω από τέσσερις ώρες) να φορούν κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης ειδικά αν ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου (οι κάλτσες αυτές απαγορεύεται να φορεθούν από άτομα που πάσχουν από αποφρακτική νόσο των αρτηριών των κάτω άκρων).

●   Σε ειδικές ομάδες υψηλού κινδύνου, σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό, ίσως θα πρέπει να γίνεται ένεση ηπαρίνης χαμηλού μοριακού βάρους.

●   Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, κάθε 30 - 45 λεπτά περίπου, συνιστάται να σηκώνεται ο επιβάτης από τη θέση του και να κάνει μερικά βήματα στο διάδρομο του αεροπλάνου. Επίσης, όσο είναι καθιστός να κάνει ασκήσεις των άκρων ποδών και να μη σταυρώνει τα πόδια στους αστραγάλους ή στα γόνατα

●   Κατανάλωση αρκετής ποσότητας νερού και αποφυγή αλκοολούχων ποτών.

●   Να μην τοποθετούνται μικρές αποσκευές στα πόδια, αλλά στον αποθηκευτικό χώρο που υπάρχει πάνω από τα καθίσματα για να μην περιορίζεται ακόμα περισσότερο ο ήδη μικρός χώρος των ποδιών.

●   Οι επιβάτες να μη φορούν στενά ρούχα ή παπούτσια.


Να επισημάνουμε, τέλος ότι το σύνδρομο οικονομικής θέσης δεν εμφανίζεται μόνο στα αεροπορικά ταξίδια, αλλά και σε ταξίδια με αυτοκίνητο, λεωφορείο ή τρένο αν ο επιβάτης είναι σε ακινησία για πάρα πολλές ώρες.

Με λίγη προσοχή στις παραπάνω οδηγίες μπορούμε να αποφύγουμε τα χειρότερα, για να μη μετατραπεί το ταξίδι μας σε εφιάλτη. Και σίγουρα η συμβουλή του ειδικού γιατρού στα άτομα που ανήκουν σε κάποια από τις ομάδες υψηλού κινδύνου είναι πολύ χρήσιμη.

Ιός του Δυτικού Νείλου

Ο Ιός του Δυτικού Νείλου (ΙΔΝ ή WNV - WEST NILE VIRUS) ανήκει στην οικογένεια Flaviviridae και συναντάται στις τροπικές και εύκρατες περιοχές. Μολύνει κυρίως πουλιά, αλλά είναι δυνατή η μετάδοσή του και σε ανθρώπους, άλογα, σκυλιά, γάτες, σκίουρους και κουνέλια.
Επεξεργασία εικόνων από ηλεκτρονικά μικροσκόπια αποκάλυψε στην επιφάνεια της κυτταρικής μεμβράνης του ιού, πρωτεϊνικές δομές παρόμοιες με αυτές του ιού του δάγκειου πυρετού που ανήκει και αυτός στο γένος Flavivirus της οικογένειας Flaviviridae.

Συμπτώματα:

• Ο ιός, μπορεί να προκαλέσει σοβαρά συμπτώματα σε μερικούς ανθρώπους. Περίπου ένα στα 150 άτομα που έχουν μολυνθεί με ΙΔΝ θα αναπτύξει σοβαρή ασθένεια. Τα σοβαρά συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, κεφαλαλγία, δυσκαμψία στον αυχένα, λήθαργο, αποπροσανατολισμό, κώμα, τρόμο, σπασμούς, μυϊκή ατονία, απώλεια όρασης, μούδιασμα ακόμη και παράλυση. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν αρκετές εβδομάδες, και νευρολογικές επιπτώσεις μπορεί να είναι και μόνιμες.
• Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ηπιότερα σε μερικούς ανθρώπους. Μέχρι 20% των ανθρώπων που μολύνονται έχουν συμπτώματα όπως πυρετό, πονοκέφαλο και πόνους στο σώμα, ναυτία, έμετο, και μερικές φορές πρησμένους λεμφαδένες ή δερματικά εξανθήματα στο στήθος, το στομάχι και την πλάτη. Τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν για λίγες ημέρες, αν και, ακόμη και υγιείς άνθρωποι έχουν αρρωστήσει για μερικές εβδομάδες.
• Τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται στους περισσότερους ανθρώπους. Περίπου το 80% των ατόμων (περίπου 4 στα 5), που έχουν μολυνθεί από τον ΙΔΝ δεν εμφανίζουν καθόλου συμπτώματα,

Τρόπος εξάπλωσης/μετάδοσης του ιού:

• Μολυσμένα κουνούπια. Τις περισσότερες φορές, ο ΙΔΝ μεταδίδεται με το τσίμπημα ενός μολυσμένου κουνουπιού. Τα κουνούπια μολύνονται όταν τρέφονται με μολυσμένα πτηνά. Μολυσμένα κουνούπια μπορεί στη συνέχεια να εξαπλώσουν τον ιό σε ανθρώπους και άλλα ζώα.
• Μεταγγίσεις, μεταμοσχεύσεις, και από μητέρα σε παιδί. Σε έναν πολύ μικρό αριθμό περιπτώσεων ο ΙΔΝ έχει επίσης εξαπλωθεί μέσω μεταγγίσεων αίματος, μεταμοσχεύσεων οργάνων, θηλασμού και ή ακόμη και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης από τη μητέρα στο βρέφος.
• ΟΧΙ με το άγγιγμα: Ο ΙΔΝ δεν μεταδίδεται μέσω της απλής επαφής όπως άγγιγμα ή φιλί από ένα άτομο με τον ιό.
• Ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού μέσω ιατρικών διαδικασιών είναι πολύ χαμηλός. Όλες οι δωρεές αίματος ελέγχονται για τον ΙΔΝ πριν χρησιμοποιηθούν.
• Ο κίνδυνος εμφάνισης ΙΔΝ μέσω μεταγγίσεων αίματος και μεταμόσχευσης οργάνων είναι πολύ μικρός, και δεν πρέπει να αποτρέπει τα άτομα που χρειάζονται χειρουργική επέμβαση. Ο γιατρός θα πρέπει να είναι σε θέση να ενημερώσει και να συμβουλέψει σχετικά.
• Ο κίνδυνος μετάδοσης μέσω της κύησης και της γαλουχίας είναι στο στάδιο της αξιολόγησης. Συζητήστε με τον γιατρό σας σχετικά.

Χρόνος δράσης του ιού:
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως σε διάστημα μεταξύ 2 και 14 ημερών (περίοδος επώασης), μετά το τσίμπημα από μολυσμένο κουνούπι.

Ομάδες υψηλού κινδύνου προσβολής από τον ιό:
Οι άνθρωποι άνω των 50 ετών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν τα σοβαρά συμπτώματα της ασθένειας, γι’αυτό και θα πρέπει να είναι περισσότερο προσεκτικοί σε τσιμπήματα από κουνούπια.

Τρόποι αντιμετώπισης:
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για λοίμωξη από τον ΙΔΝ. Σε περιπτώσεις με συμπτώματα πιο ήπια, οι μολυσμένοι απο τον ιό εμφανίζουν απλό πυρετό και πόνους που περνούν από μόνα τους, αν και ακόμη και φαινομενικά υγιείς άνθρωποι έχουν αρρωστήσει για μερικές εβδομάδες. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις συνήθως είναι αναγκαία η αντιμετώπιση σε νοσοκομείο όπου μπορεί να δωθεί υποστηρικτική αγωγή, συμπεριλαμβανομένων ενδοφλέβιων υγρών, βοηθεια στην αναπνοή και νοσηλευτική φροντίδα.

Πρόληψη από τον ιό του Δυτικού Νείλου:
Ο ευκολότερος και καλύτερος τρόπος για να αποφευχθεί ο ΙΔΝ είναι να αποτρέψουμε τα τσιμπήματα των κουνουπιών.

• Όταν είστε σε εξωτερικό χώρο, χρησιμοποιείστε ενδεδειγμένα εντομοαπωθητικά. Ακολουθήστε τις οδηγίες στη συσκευασία.
• Πολλά κουνούπια είναι πιο δραστήρια το σούρουπο και την αυγή. Βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιείτε εντομοαπωθητικό και φορέστε ρούχα με μακριά μανίκια και παντελόνια αυτές τις ώρες ή ακόμη αποφύγετε την διαμονή σας σε εσωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια αυτών των ωρών.
• Βεβαιωθείτε ότι έχετε κουνουπιέρες στα παράθυρα και τις πόρτες σας για να κρατήσετε τα κουνούπια έξω.
• Φροντίστε να ελέγξετε και να απομακρύνετε τους τόπους αναπαραγωγής των κουνουπιών όπως λιμνάζοντα νερά, νερά σε γλάστρες, κουβάδες και βαρέλια. Αλλάξτε συχνά το νερό στο πιάτα των κατοικιδιών σας και αδειάστε τη φουσκωτή πισίνα σας ή άλλα παιχνίδια με νερό όταν δεν χρησιμοποιούνται.

Τι πρέπει να κάνω αν νομίζω ότι έχω ΙΔΝ:
Η ηπιότερες μορφές της ασθένειας αντιμετωπίζονται με επιτυχία από τον ίδιο τον ανθρώπινο οργανισμό και οι ασθενείς δεν χρειάζεται απαραίτητα να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια για αυτή τη μόλυνση. Εάν εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα, όπως είναι ασυνήθιστα σοβαρές κεφαλαλγίες ή σύγχυση, είναι αναγκαία η άμεση ιατρική βοήθεια. Τα έντονα συμπτώματα της ασθένειας του ΙΔΝ συνήθως απαιτούν νοσηλεία. Οι έγκυες γυναίκες και θηλάζουσες μητέρες θα πρέπει να μιλήσουν με τον γιατρό τους, εάν αναπτύξουν συμπτώματα που θα μπορούσαν να γείρουν υποψίες για προσβολή από τον ΙΔΝ.

Πηγή: Αρθρο δημοσιευμένο στον τύπο - ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ .

Ραδόνιο. Ο σιωπηλός δολοφόνος

 Τι είναι το ραδόνιο;

Το ραδόνιο είναι ένα ραδιενεργό αέριο. Είναι άοσμο, άγευστο και άχρωμο. Είναι ένα ευγενές αέριο και βρίσκεται σε όλον τον κόσμο σε διάφορες συγκεντρώσεις.

Το ραδόνιο, απελευθερώνεται από την ραδιενεργό διάσπαση του ουρανίου, που βρίσκεται στα πετρώματα και στο έδαφος. Όταν απελευθερωθεί, διαφεύγει από τους πόρους και τις ρωγμές των πετρωμάτων, και εισέρχεται στην ατμόσφαιρα. Άοσμο, αθέατο και χωρίς γεύση, καθώς είναι το ραδόνιο, δεν μπορεί να ανιχνευθεί από τις ανθρώπινες αισθήσεις.

Το πρόβλημα με το ραδόνιο, είναι γνωστό εδώ και πολλές δεκαετίες στο εξωτερικό. Στη χώρα μας πολύ πρόσφατα άρχισε ν' απασχολεί εντονότερα τους ειδικούς.
Σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ είναι υποχρεωτική η μέτρηση του ραδονίου, πριν την έκδοση της οικοδομικής άδειας. Η Τσεχία διαθέτει ένα κρατικό δίκτυο 300.000 μετρητών ραδονίου.
50.000 άτομα περίπου πεθαίνουν κάθε χρόνο στον πλανήτη μας από καρκίνο εξαιτίας του ραδονίου. Σύμφωνα με έρευνες, 12 σημεία του Ελληνικού χώρου ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια ασφαλείας και 25 τα όρια κινδύνου.

Τελευταία, γίνεται ολοένα και πιο συχνά αναφορά για το δηλητηριώδες αέριο ραδόνιο στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Παρά το γεγονός ότι το πρόβλημα ήταν γνωστό εδώ και πολλές δεκαετίες σε χώρες όπως η Σουηδία, οι ΗΠΑ και άλλες όπου ήδη έχουν ληφθεί σημαντικές αποφάσεις και έχουν γίνει ουσιαστικές ενέργειες στον τομέα αντιμετώπισής του.

Στη χώρα μας, πολύ πρόσφατα, άρχισε να μας απασχολεί. Από την πλευρά του Ελληνικού κράτους ελάχιστα έχουν γίνει, τόσο για τον εντοπισμό των περιοχών με πρόβλημα, όσο και προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισής του και δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι όλη η προσπάθεια να ξεκινήσει από σχεδόν μηδενική βάση, πριν να είναι πολύ αργά.

Περιοχές με τη μεγαλύτερη συσσώρευση ραδονίου στην Ελλάδα: 
Νεράιδα Θεσπρωτίας 511 bq/m3
Μελιβοία Ξάνθης 460 bq/m3
Κέντρο Καβάλας Καβάλας 350 bq/m3
Σέλερο Ξάνθης 320 bq/m3
Πρασινάδα Δράμας 280 bq/m3
Μύκονος Κυκλάδων 280 bq/m3
Δεσκάτη Γρεβενών 279 bq/m3
Πεντάλοφο Κοζάνη 258 bq/m3
Νικίσιανη Καβάλας 237 bq/m3
Κέντρο Θεσ/νίκης Θεσσαλονίκης 220 bq/m3
Δοξάτο Δράμας 211 bq/m3
Γενισέα Ξάνθης 200 bq/m3

 Σημειωτέον: Η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (ΕΡΑ) έχει ορίσει ως ανώτερο επιτρεπτό όριο ραδονίου στο εσωτερικό των κατοικιών, των σχολείων και των χώρων εργασίας  τα 150 μπεκερέλ ανά κυβικό μέτρο (ποσότητα η οποία υπερβαίνεται κατά πολύ —στoυς νομούς Θεσπρωτίας, Ξάνθης και Καβάλας επί 3 φορές— στις περιοχές της Ελλάδας με το μεγαλύτερο πρόβλημα ραδονίου)...

 Πηγές: http://www.tsipiras.gr/index.php/olistiki-arxitektoniki/2012-08-19-15-23-28

http://www.keelpno.gr/Portals/0/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%B1/%CE%9A%CE%95%CE%A0%CE%99%CE%A7/%CE%A1%CE%B1%CE%B4%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%BF.pdf 


Πως εισέρχεται στα κτίρια;
Το ραδόνιο εισέρχεται στα υφιστάμενα κτίρια από τις ρωγμές στο σκυρόδεμα, η από τις οπές που διανοίγονται στο σκυρόδεμα του δαπέδου η στους τoίχους για να περάσουν οι σωληνώσεις των αποχετεύσεων και της ύδρευσης και δεν έχουν σφραγιστεί κατάλληλα.
 Αυτά συμβαίνουν σε χώρους που εφάπτονται με το έδαφος και όταν αυτοί οι χώροι δεν αερίζονται επαρκώς το ραδόνιο συσσωρεύεται και περνά στους χώρους διαβίωσης των κατοίκων.

Γιατί το ραδόνιο είναι επιβλαβές;

Το ραδιενεργές αέριο ραδόνιο, που απελευθερώνεται από το φλοιό της γης και συγκεντρώνεται στα σπίτια, είναι υπεύθυνο για το 9% των θανάτων που προκαλούνται λόγω καρκίνου του πνεύμονα, είναι συνολικά υπεύθυνο για το 2% όλων των θανάτων που συμβαίνουν λόγω όλων των μορφών καρκίνου.
Οι καπνιστές κινδυνεύουν πολύ περισσότερο από όλους τους άλλους από το ραδόνιο.

Το ραδόνιο διασπάται και παράγει ραδιενεργά σωματίδια, τα σωματίδια αυτά με την εισπνοή εγκλωβίζονται στους ιστούς των πνευμόνων και με την πάροδο του χρόνου, καθώς ο άνθρωπος είναι εκτεθειμένος σε υψηλά επίπεδα ραδονίου, αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα.

 Χρειάζονται πολλά χρόνια από την έκθεση σε ραδόνιο, πριν από την εκδήλωση του καρκίνου του πνεύμονα.

 Όσο υψηλότερη είναι η έκθεση στο ραδόνιο, τόσο μεγαλύτερος και γρηγορότερος είναι ο κίνδυνος.

 Ενδεικτικά όταν ζείτε σε χώρο με ραδόνιο ο κίνδυνος προσβολής με καρκίνο ισούται με τον κίνδυνο που διατρέχει ο καπνιστής που καπνίζει 20 τσιγάρα την ημέρα.

 Αν είστε και καπνιστής, ε! τότε…


Μέθοδοι για την μείωση του ραδονίου στα σπίτια.
Ένα αποτελεσματικό πρόγραμμα για να μειωθεί ή να περιοριστεί ο κίνδυνος από το ραδόνιο στα σπίτια επικεντρώνεται στις εξής κύριες στρατηγικές:


1. Πιθανώς η πιο απλή μέθοδος μείωσης του ραδονίου είναι η αύξηση του αερισμού του σπιτιού, (μερικές φορές αυτό επαρκεί για να λύσουμε το πρόβλημα). Ο αερισμός του σπιτιού μπορεί να βελτιωθεί με τη διατήρηση περισσότερων ανοιχτών παραθύρων ή τη λειτουργία ανεμιστήρων.
2. Τα σημεία εισόδου του ραδονίου στα σπίτια πρέπει να εντοπιστούν και να σφραγιστούν.
3. Επιλογή μη ραδιενεργών κατασκευαστικών υλικών.
4. Η μόνωση των ρωγμών στα κτήρια μπορεί επίσης να μειώσει την είσοδο ραδονίου ιδιαίτερα όταν γίνει σε ειδικά σημεία όπου το ραδόνιο εισέρχεται στο σπίτι.
Μια ποικιλία από κατασκευαστικές λύσεις είναι διαθέσιμες στους ιδιοκτήτες σπιτιών και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, συστήματα αερισμού στα θεμέλια του σπιτιού.
Τα καινούργια σπίτια μπορούν να χτιστούν με χαρακτηριστικά που εμποδίζουν την είσοδο ραδονίου και επιτρέπουν την αντιμετώπιση των προβλημάτων του ραδονίου, τα οποία θα μπορούσαν να εμφανισθούν στο μέλλον.
Αυτά κοστίζουν ελάχιστα εάν τοποθετηθούν κατά τη διάρκεια της κατασκευής του σπιτιού παρά σε ένα ήδη υπάρχον σπίτι. Αυτές οι επεμβάσεις διατηρούν τις τιμές του ραδονίου σε επίπεδα χαμηλότερα των 2pCi/L .Το κόστος των επισκευών για την μείωση του ραδονίου εξαρτάται από τον τρόπο κατασκευής του σπιτιού και από άλλους παράγοντες.

Το ηλεκτρονικό τσιγάρο (e-cigarette)

Το ηλεκτρονικό τσιγάρο (e-cigarette) εμφανίσθηκε για πρώτη φορά στην αγορά το 2004 και σήμερα έχει διαδοθεί σε όλο τον κόσμο, οι δε πωλήσεις του αυξάνονται συνεχώς. Η ευρεία διάδοσή του συνέπεσε με την έναρξη της ισχύος του άρθρου 8 της ΠΟΥ το οποίο εισάγει, σε πολλές χώρες, την έννοια «του χώρου ελεύθερου καπνού».

 Μπροστά σε αυτά τα νέα δεδομένα τα κράτη-μέλη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ), ζητούσαν από αυτήν να πάρει θέση για το προϊόν, αφού έχει να κάνει με την υγεία των πολιτών.

  Το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι μια πολύπλοκη ηλεκτρονική συσκευή που λειτουργεί με μπαταρία, έχει την μορφή τσιγάρου, πούρου ή πίπας και ο σκοπός των κατασκευαστών είναι να δώσει στον καπνιστή την ψευδαίσθηση του νέφους και του αρώματος του καπνού. Όταν ο καπνιστής πάρει μια ρουφηξιά, ενεργοποιείται ένας μηχανισμός που ζεσταίνει και εκνεφώνει ένα υγρό (που περιέχεται σε προγεμισμένες φύσιγγες), που παράγει καπνό. Το υγρό αυτό, ανάλογα με τους διάφορους τύπους τσιγάρου, περιέχει παράγωγα καπνού, αρωματοποιητές, προωθητικά και μια ποσότητα νικοτίνης (όχι όμως πάντα, γιατί υπάρχουν και φύσιγγες που δεν περιέχουν νικοτίνη). 

Το ενδιαφέρον των επιστημόνων εστιάζεται ακριβώς στις ουσίες που περιέχει το υγρό και οι οποίες δεν είναι γνωστό, μέχρι τώρα, ποιά επίπτωση μπορούν να έχουν στο αναπνευστικό και γενικά στον οργανισμό, όταν εκνεφώνονται και εισπνέονται. 

 Σε μια πολύ πρόσφατη ιατρική μελέτη φαίνεται ότι η εισπνοή του ηλεκτρονικού τσιγάρου επηρεάζει αρνητικά ορισμένες λειτουργικές παραμέτρους της αναπνευστικής λειτουργίας, όπως και το πραγματικό τσιγάρο ! Το 2010 (και με τις δεδομένες επιστημονικές γνώσεις), η ΠΟΥ εξέφρασε τις επιφυλάξεις της για την αποτελεσματικότητα και για τις δυνητικά βλαβερές επιπτώσεις στην υγεία, του ηλεκτρονικού τσιγάρου. Αυτή είναι και η επίσημη απάντηση στα δύο ερωτήματα που τίθενται από πολλούς καπνιστές, οι οποίοι θέλουν να κόψουν το κάπνισμα. 

 Η επιστημονική κοινότητα που εμπλέκεται στη διακοπή του καπνίσματος, θα πρέπει να προβληματιστεί από την παγκόσμια και μαζική ανταπόκριση των καπνιστών στο ηλεκτρονικό τσιγάρο, που με ενθουσιασμό αλλά και πειθαρχία υπάκουσαν στη διαφήμιση (κλασσική ή ηλεκτρονική), ενώ αντιθέτως ανταποκρίθηκαν με λιγότερη ζέση στα οργανωμένα Κέντρα Διακοπής Καπνίσματος. Στη σημερινή εποχή ο κόσμος πιστεύει ευκολότερα στη διαφήμιση (και ειδικά σε αυτή που γίνεται από το διαδίκτυο) και πολύ δυσκολότερα στις συμβουλές των γιατρών! Ο ιατρικός-επιστημονικός κόσμος θα πρέπει να εκμεταλλευτεί αυτό το φαινόμενο προς όφελος του πολίτη-καπνιστή, γιατί ένα τόσο σοβαρό θέμα παγκόσμιας υγείας όπως είναι το κάπνισμα, θα πρέπει να διαχειρίζεται μόνο από ειδικούς και με απόλυτα επιστημονικά κριτήρια. 

  Σύμφωνα λοιπόν με τις προαναφερθείσες θέσεις της ΠΟΥ, ο καπνιστής θα πρέπει (προς το παρόν τουλάχιστον), να είναι επιφυλακτικός με το ηλεκτρονικό τσιγάρο και να περιμένει την γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων επιστημονικών μελετών προκειμένου να αποκτήσει μια τεκμηριωμένη άποψη για αυτό

Πηγή: Ε. Ζαχαριάδης, Χ. Παπαγόρας, Ν. Παπανικολάου, Γ. Χρυσοχεράκης

Κάπνισμα & Εγκυμοσύνη

 

Οι κίνδυνοι του καπνίσματος για τη σύλληψη, την πορεία της κύησης και την υγεία του εμβρύου αρχίζουν πολύ πριν το ζευγάρι αποφασίσει να τεκνοποιήσει.

Η εγκυμοσύνη είναι μια υπέροχη περίοδος στη ζωή κάθε γυναίκας που αλλάζει το σώμα της, τον ψυχισμό της και τελικά τη ζωή της. Οι περισσότερες γυναίκες σταματούν κάθε βλαβερή συνήθεια και προσαρμόζονται στην καινούργια κατάσταση και στον νέο ρόλο τους. Ωστόσο το κάπνισμα προκαλεί εθισμό και οι έγκυοι συχνά δεν μπορούν να το διακόψουν, παρ' ότι το θέλουν πάρα πολύ.

Ας δούμε τώρα το γιατί πρέπει να σταματούν οι γυναίκες το κάπνισμα στην εγκυμοσύνη:

Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει 68000 τοξικές ουσίες, όπως νικοτίνη, νιτροζαμίνη, μονοξείδιο του άνθρακα, υδροκυάνιο, κάδμιο, μόλυβδο, σελήνιο και αρσενικό, που όλα μεταφέρονται με την κυκλοφορία του αίματος της μητέρας μέσω του πλακούντα στο έμβρυο.

Οι έγκυες καπνίστριες ενδέχεται να παρουσιάσουν τα ακόλουθα:

1. Χαμηλό βάρος γέννησης: δυο φορές μεγαλύτερη πιθανότητα για βάρος γέννησης μικρότερο από 2500γρ, με συμμετρική βραδύτητα ανάπτυξης.
2. Αποβολή του εμβρύου, αυτόματες εκτρώσεις.
3. Συγγενείς ανωμαλίες, όπως λαγώχειλο και λυκόστομα, δυσμορφία δακτύλων.
4. Μικρή περίμετρο της κεφαλής του νεογνού.
5. Αυξημένη συχνότητα ενδομήτριου θανάτου.
6. Αυξημένη συχνότητα αποκόλλησης πλακούντα.
7. Πρόωρη ρήξη υμένων.
8. Προδρομικό πλακούντα.
9. Εξωμήτριο εγκυμοσύνη.
10. Σύνδρομο αιφνίδιου νεογνικοί θανάτου.
11. Αυξημένη πιθανότητα παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος, άσθματος και ανεπαρκούς ανάπτυξης πνευμόνων.
12. Σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής.
13. Μαθησιακές δυσκολίες.

Οι παραπάνω διαταραχές μπορούν να αποδοθούν:

• Στην ενδομήτριο ανοξία του κυήματος (χαμηλή πρόσληψη οξυγόνου) εξαιτίας:
  • Της νικοτίνης (αγγειοσύσπαση μητριαίων αγγείων - θρόμβωση των αγγείων του πλακούντα).
  • Του μονοξειδίου του άνθρακα (υψηλή στάθμη ανθρακυλαιμοσφαιρίνης και δέσμευση της εμβρυακής και μητρικής αιμοσφαιρίνης).
  • Του κυανίου (αναστολή της αναπνευστικής αλυσίδας του μιτοχονδρίου).
  • Δέσμευση των υποδοχέων της ντοπαμίνης.
  • Στη μειωμένη θρέψη της εγκύου, λόγω μείωσης του επιπέδου του ασκορβικού οξέως.
  • Στη μειωμένη ανοσολογική αντίδραση της μητέρας στα βακτηρίδια και στους ιούς.
  • Στη μειωμένη την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να ενεργοποιεί πρωτεάσες, οι οποίες δρουν ανασταλτικά στις λοιμώξεις.
  • Στην ελάττωση του όγκου πλάσματος στις καπνίστριες.
  • Στην ανύψωση της συστολικής πίεσης και στην πτώση της διαστολικής.

Οι έγκυοι πρέπει να σταματούν το κάπνισμα. Αν αυτό είναι αδύνατον, πρέπει τουλάχιστον να ελαττώσουν δραστικά τον αριθμό των τσιγάρων που καπνίζουν καθημερινά και την ποσότητα της νικοτίνης που αυτά περιέχουν. Οι βλαπτικές επιδράσεις σχετίζονται με τον αριθμό των τσιγάρων.

Οι γυναίκες θα πρέπει να ενθαρρύνονται να σταματήσουν το κάπνισμα οικειοθελώς. Αν το επιτύχουν μέχρι τη δέκατη έκτη εβδομάδα οι βλαπτικές επιδράσεις του καπνού μειώνονται σημαντικά. Τα ζευγάρια θα πρέπει να σταματήσουν το κάπνισμα τρεις με τέσσερις μήνες πριν προγραμματίσουν εγκυμοσύνη, ώστε να βελτιώσουν την ποιότητα του σπέρματος και των ωαρίων καθώς και να αυξήσουν τις πιθανότητες σύλληψης.

Δάσκαλοι και γιατροί θα πρέπει να ενημερώσουμε τους εφήβους για τις καταστρεπτικές ιδιότητες του καπνού, μέσα από την αγωγή υγείας στα σχολεία και τα ιατρεία οικογενειακού προγραμματισμού.

Οι κίνδυνοι του καπνίσματος για τη σύλληψη, την πορεία της κύησης και την υγεία του εμβρύου αρχίζουν πολύ πριν το ζευγάρι αποφασίσει να τεκνοποιήσει. Μελέτες αποδεικνύουν ότι οι επιπτώσεις του καπνίσματος στην περιγεννητική περίοδο είναι καταστρεπτικές. Πιστεύεται ότι, αν όλες οι καπνίστριες έκοβαν το κάπνισμα, η περιγεννητική θνησιμότητα θα μειωνόταν κατά 10%. Όλα αυτά τελικά σημαίνουν ότι, αν μια γυναίκα προγραμματίζει να αποκτήσει παιδί, καλό είναι να κόψει πρώτα το τσιγάρο.

 

Πηγή: Περιοδικό ART of Life

Καρκίνος του πνεύμονα. Τι τον προκαλεί;

Τι προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα;

Το κάπνισμα: Είναι απολύτως τεκμηριωμένο ότι το κάπνισμα προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει 4.000 χημικές ουσίες, 55 από τις οποίες είναι δυνητικά καρκινογόνες. Το κάπνισμα ευθύνεται για το 80-90% των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων, 23-40% των εμφραγμάτων του μυοκαρδίου και είναι ο κύριος αιτιολογικός παράγοντας ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα. Συγκεκριμένα το 80-85% των ασθενών με καρκίνο πνεύμονα είναι καπνιστές και οι καπνιστές έχουν 20 φορές περισσότερες πιθανότητες ανάπτυξης καρκίνου πνεύμονα από ότι οι μη καπνιστές. Έχει υπολογιστεί ότι 9 στους 10 ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα ήταν καπνιστές.

Το παθητικό κάπνισμα: Η έκθεση των μη-καπνιστών στον καπνό του τσιγάρου των καπνιστών ονομάζεται «παθητικό κάπνισμα». Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι ενήλικες που συζούν με καπνιστές έχουν 15% περισσότερες πιθανότητες να νοσήσουν από ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα και να καταλήξουν από αυτές, σε σύγκριση με ενήλικες που κατοικούν σε σπίτι όπου δεν υπάρχουν καπνιστές. Όσον αφορά στον καρκίνο του πνεύμονα, αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης του κατά 20-30%.

Ο αμίαντος: Ο αμίαντος αποτελεί την κοινή ονομασία για ομάδα ορυκτών που χρησιμοποιούνταν σε βιομηχανίες και σε εμπορικές κατασκευές κυρίως τις δεκαετίες ‘50-‘60. Έκθεση σε αμίαντο έχει παρατηρηθεί σε ναυπηγεία, μεταλλεία αμιάντου, βιομηχανίες μονωτικών υλικών, εργασιακούς χώρους επισκευής φρένων. 'Ατομα που εκτίθενται σε αμίαντο και καπνό τσιγάρου έχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου του πνεύμονα. Έχει βρεθεί ότι τα σωματίδια αμιάντου μπορούν να συμβάλλουν στη μεταφορά συγκεντρωμένων καρκινογόνων του καπνού στα κύτταρα που επενδύουν τους πνεύμονες. Ο ακριβής μηχανισμός με τον οποίο ο αμίαντος, μόνος του ή σε συνδυασμό με τον καπνό του τσιγάρου, οδηγεί σε καρκίνο πνεύμονα παραμένει αδιευκρίνιστος.

Το ραδιενεργό αέριο ραδόνιο: Το ραδόνιο είναι ένα αόρατο, και άγευστο ραδιενεργό αέριο το οποίο φυσιολογικά ανευρίσκεται στο έδαφος και στα πετρώματα.Εργάτες σε μεταλλεία εκτίθενται σε ραδόνιο και σε μερικές περιοχές των ΗΠΑ ραδόνιο βρίσκεται και μέσα στις κατοικίες. Μπορεί να προκαλέσει βλάβες στους πνεύμονες και να οδηγήσει σε καρκίνο του πνεύμονα. Η μόλυνση του περιβάλλοντος:Έχει βρεθεί συσχέτιση μεταξύ καρκίνου του πνεύμονα και έκθεσης σε συγκεκριμένους ρύπους της ατμόσφαιρας, όπως τα παραπροϊόντα της καύσης του πετρελαίου και άλλων φυσικών καυσίμων.

Η ύπαρξη άλλων νοσημάτων συμμετέχει στην ανάπτυξη καρκίνου του πνεύμονα;

Οι ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια έχουν 4-6 φόρες μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο πνεύμονα ανεξάρτητα από τις καπνιστικές τους συνήθειες. Χρόνιες πνευμονικές νόσοι όπως η αμιάντωση (νόσος των πνευμόνων από αμίαντο), το άσθμα, η χρόνια βρογχίτιδα, η φυματίωση, φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου πνεύμονα. Όλες οι παραπάνω νόσοι προκαλούν βλάβες στο πνευμονικό παρέγχυμα και μπορούν να οδηγήσουν σε ανάπτυξη ουλώδους ιστού στους πνεύμονες.

Ένα ευάλωτο ανοσοποιητικό σύστημα προδιαθέτει στην ανάπτυξη καρκίνου πνεύμονα;

'Ατομα τα οποία αντιμετωπίζουν προβλήματα με το ανοσοποιητικό τους σύστημα παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου πιθανώς ως αποτέλεσμα ελαττωμένης ικανότητας τους να καταπολεμήσουν τις λοιμώξεις από ιούς που σχετίζονται με συγκεκριμένες μορφές καρκίνου. Σε αυτή την ομάδα περιλαμβάνονται άτομα μεταμοσχευμένα που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα (φάρμακα που καταστέλλουν και άρα κάνουν ανίσχυρο το ανοσοποιητικόσύστημα), που πάσχουν από AIDS, ή ακόμη που έχουν γεννηθεί με κάποια γενετική ασθένεια που επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Το οικογενειακό ιστορικό;

Ο κίνδυνος για ανάπτυξη καρκίνου του πνεύμονα μπορεί να αυξηθεί εάν οι γονείς, τα αδέλφια ή τα παιδιά ενός ατόμου πάσχουν από την νόσο. Αυτό μπορεί να
οφείλεται στο ότι τα άτομα της οικογενείας πιθανώς μοιράζονται κοινές συμπεριφορές και συνήθειες όπως το κάπνισμα και η διατροφή. Ακόμη λόγω συμβίωσης στο ίδιο περιβάλλον είναι πιθανό να εκτίθενται στα ίδια καρκινογόνα όπως για παράδειγμα το ραδόνιο. Τέλος μπορεί να οφείλεται στο ότι έχουν κληρονομήσει τον ίδιο κίνδυνο στα γονίδιά τους.

Μπορεί ένας τραυματισμός να προκαλέσει καρκίνο πνεύμονα; Το στρες ή ψυχολογικοί παράγοντες προκαλούν καρκίνο πνεύμονα;

Όχι. Αποτελεί μύθο ότι τραυματισμοί μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο. Ένα χτύπημα, ένα κάταγμα, δεν προκαλούν καρκίνο του πνεύμονα. Συχνά ανακαλύπτουμε τυχαία έναν όγκο όταν για άλλους λόγους υποβαλλόμαστε σε ειδικές εξετάσεις. Η συγκεκριμένη βλάβη κατά πάσα πιθανότητα προϋπήρχε πριν και δεν οφείλεται στον τραυματισμό. Πολλοί πιστεύουν ότι το στρες μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη καρκίνου, κάτι τέτοιο όμως δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά.

Έχουν συμμετοχή η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα;

Μελέτες για την συσχέτιση διατροφής και καρκίνου του πνεύμονα είχαν αμφιλεγόμενα αποτελέσματα. Η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ καθώς και η πλούσια διατροφή σε χοληστερόλη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για καρκίνο πνεύμονα. Πάντως είναι δύσκολο να ξεκαθαριστεί ποιο ποσοστό του κινδύνου από το αλκοόλ ουσιαστικά οφείλεται στο κάπνισμα καθώς πολλά άτομα συνήθως πίνουν και καπνίζουν.

Είναι μεταδοτικός ο καρκίνος του πνεύμονα;

ΟΧΙ! Δεν είναι μεταδοτικός. Δεν μεταδίδεται με την επαφή, τις τροφές ή τον αέρα.

Τελικά, ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από καρκίνο πνεύμονα;

Οποιοσδήποτε μπορεί να εμφανίσει καρκίνο πνεύμονα. Συμβαίνει περισσότερο (60% των περιπτώσεων) σε άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 65 ετών. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστεί, αν και σπάνια, σε νέους και παιδιά. Η αυξημένη πληροφόρηση σχετικά με τον καρκίνο, τα προγράμματα πρόληψης και η πρώιμη διάγνωση έχουν οδηγήσει στην αυξημένη ανίχνευση του καρκίνου σε νεότερους ανθρώπους, συνήθως σε πρωιμότερα στάδια και άρα με καλύτερες προοπτικές για δραστικότερη αντιμετώπιση. Ο κίνδυνος αυξάνει με την πάροδο της ηλικίας. 90% των περιπτώσεων συμβαίνουν σε καπνιστές. Οι άνδρες πλήττονται σε μεγαλύτερο βαθμό, αν και ο αριθμός των γυναικών με καρκίνο πνεύμονα αυξάνει (μην ξεχνάτε ότι όλο και περισσότερες γυναίκες καπνίζουν).

Με ποιο μηχανισμό το κάπνισμα προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα;

Κατά το κάπνισμα, χημικές καρκινογόνες ουσίες, που βρίσκονται στον καπνό του τσιγάρου, εισέρχονται στους πνεύμονες και προκαλούν βλάβες στο γενετικό υλικό (DNA ) των κυττάρων των πνευμόνων, μεταβάλλοντας σημαντικά γονίδια (περιοχές δηλαδή του γενετικού υλικού σημαντικές για συγκεκριμένες λειτουργίες του κυττάρου). Με τον καιρό, τα κύτταρα που έχουν υποστεί βλάβη χάνουν τον έλεγχο του πολλαπλασιασμού και της ανάπτυξης τους και καθίστανται καρκινικά.

Πόσο σημαντική είναι η χρήση καπνού για την ανάπτυξη καρκίνου πνεύμονα;

Το 87% των καρκίνων του πνεύμονα σχετίζονται με κάπνισμα. Περισσότεροι από τους μισούς πρωτοδιαγνωσθέντες ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα ήταν πρώην καπνιστές. Ο κίνδυνος αυξάνει με τα έτη καπνίσματος και με τον αριθμό τσιγάρων που καπνίζει κανείς ημερησίως. Οι καπνιστές παρουσιάζουν υψηλότερο κίνδυνο για άλλους τύπους καρκίνου όπως: ουροδόχου κύστεως, νεφρών, παγκρέατος, τραχείας, στοματικής κοιλότητας, λάρυγγα, οισοφάγου, τραχήλου της μήτρας στις γυναίκες, καθώς και για άλλες ασθένειες όπως εμφύσημα, χρόνια βρογχίτιδα, οστεοπόρωση, σακχαρώδης διαβήτης, καρδιαγγειακές νόσους.

Η διακοπή του καπνίσματος βοηθάει;

Η διακοπή του καπνίσματος ελαττώνει τον κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου. Ο κίνδυνος συνεχίζει να μειώνεται σταδιακά για 10 με 15 χρόνια (ενώ κανείς απέχει
από το κάπνισμα) καθώς οι πνεύμονες αναρρώνουν. Η διακοπή του καπνίσματος είναι ευεργετική για όλες τις ηλικίες, και τα οφέλη είναι μεγαλύτερα όσο νωρίτερα κανείς διακόψει το κάπνισμα. Η διακοπή του καπνίσματος ελαττώνει κατά 30-50% τον κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα μετά από 10 χρόνια συγκριτικά με αυτούς που συνεχίζουν να καπνίζουν και κατά 50% τον κίνδυνο για καρκίνο του οισοφάγου και της στοματικής κοιλότητας 5 χρόνια μετά την διακοπή. Δεκαπέντε έτη μετά την διακοπή του καπνίσματος ο κίνδυνος του καρκίνου του πνεύμονα ελαττώνεται σχεδόν στο επίπεδο εκείνων των ατόμων που δεν κάπνισαν ποτέ.

Είναι πιο αθώα τα ελαφρά τσιγάρα (light), η χρήση φίλτρου ή το κάπνισμα πίπας για την ανάπτυξη καρκίνου του πνεύμονα;

ΟΧΙ. Δεν υπάρχει καμία επιστημονική τεκμηρίωση σε αυτόν τον ισχυρισμό. Συγκεκριμένα, όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των τσιγάρων που καταναλώνονται
ημερησίως και η χρονική διάρκεια καπνίσματος τόσο περισσότερο αυξάνονται οι πιθανότητες ανάπτυξης καρκίνου πνεύμονα, ανεξάρτητα από το είδος του τσιγάρου.

Εάν πάσχω από καρκίνο του πνεύμονα σε τι θα με ωφελήσει να διακόψω το κάπνισμα;

Τα οφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος είναι πολλαπλά. Καταρχήν βελτιώνεται η αποτελεσματικότητα της χημειοθεραπείας επειδή ο καπνός παρεμβαίνει στο μηχανισμό δράσης των κυτταροστατικών φαρμάκων. Επίσης ο ασθενής που εξακολουθεί να καπνίζει εμφανίζει συχνότερα λοιμώξεις αναπνευστικού από ότι ο μη καπνιστής και έτσι δυσχεραίνεται η σωστή και προγραμματισμένη θεραπεία του. Η διακοπή του καπνίσματος βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ασθενών, δηλαδή μειώνει το βήχα, την απόχρεμψη (παραγωγή πτυέλων). Η διακοπή του καπνίσματος βοηθάει στη γρήγορη επούλωση της μετεγχειρητικής τομής καθώς και στη μείωση των ενδεχόμενων πνευμονικών μετεγχειρητικών επιπλοκών μετά από πνευμονεκτομή. Η συνέχιση του καπνίσματος αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης ενός άλλου τύπου καρκίνου.

Εμβολιασμός κατά του πνευμονιόκοκκου στους ενήλικες

Ο πνευμονιόκοκκος είναι ένα βακτήριο (μικρόβιο) που ονομάζεται Streptococcus pneumoniae. Μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος (πνευμονία), του κεντρικού νευρικού συστήματος (μηνιγγίτιδα) ή να εισέλθει στο αίμα και να προκαλέσει βακτηριαιμία. Είναι η κύρια αιτία ασθενειών και θανάτου σε πολλές χώρες του κόσμου. Ενδεικτικά από πνευμονιοκοκκική πνευμονία πεθαίνει 1 στους 20, από βακτηριαιμία 1 στους 5 και από μηνιγγίτιδα 3 στους 10. Όλοι μας μπορεί να νοσήσουμε από το μικρόβιο χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει πως θα αρρωστήσουμε βαριά. Κάποιοι άνθρωποι όμως, όπως οι ηλικιωμένοι και τα βρέφη, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από τους άλλους.

Πώς αντιμετωπίζονται οι λοιμώξεις από πνευμονιόκοκκο;
Το μικρόβιο αντιμετωπίζεται αρκετά αποτελεσματικά με κοινά αντιβιοτικά όπως η πενικιλλίνη. Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν, όπως για όλα τα μικρόβια, ανθεκτικά στελέχη τα οποία δεν αντιμετωπίζονται τόσο άμεσα και γρήγορα με τα συνηθισμένα αντιβιοτικά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση είτε θανάτων είτε λοιμώξεων με μεγαλύτερη διάρκεια. Το γεγονός αυτό καθιστά την πρόληψη των λοιμώξεων αυτών μέσω εμβολιασμού ακόμη πιο σημαντικό.

Ποιό είναι το εμβόλιο έναντι του πνευμονιόκοκκου;
Το εμβόλιο που συνιστάται στους ενήλικες είναι το πολυσακχαριδικό πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο (Pneumococcal polysaccharide vaccine, PPSV). Προστατεύει από 23 διαφορετικούς τύπους του μικροβίου αυτού συμπεριλαμβανομένων και αυτών που είναι πιθανό να προκαλέσουν σοβαρές ασθένειες. Οι περισσότεροι υγιείς ενήλικες που εμβολιάζονται αναπτύσσουν αντισώματα εντός 2 – 3 βδομάδων. Οι πολύ ηλικιωμένοι, παιδιά κάτω των 2 ετών και άτομα με χρόνιες ασθένειες μπορεί να ανταποκριθούν λιγότερο ή και καθόλου. 

Το εμβόλιο που συνιστάται στα παιδιά κάτω των 5 ετών είναι το συζευγμένο πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο (PCV).
 Το 7δύναμο συζευγμένο εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου (PCV7) κυκλοφόρησε στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του 2004 και εισήχθη στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού το 2006. Το Μάιο του 2009 κυκλοφόρησε στη χώρα μας το 10δύναμο συζευγμένο εμβόλιο (PCV10) και τον Ιούνιο του 2010 κυκλοφόρησε το 13δύναμο συζευγμένο εμβόλιο (PCV13).

Τι γίνεται σήμερα:

Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πιο σύγχρονα Εθνικά Προγράμματα Εμβολιασμών, στο οποίο περιλαμβάνεται και το 13δύναμο συζευγμένο εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου.

Το 13δύναμο πνευμονιοκοκκικό συζευγμένο εμβόλιο (PCV13), βασίστηκε στην επιστημονική πλατφόρμα και εμπειρία του 7δύναμου πνευμονιοκοκκικού συζευγμένου εμβολίου (PCV7), ενώ παρέχει την ευρύτερη κάλυψη έναντι των πνευμονιοκοκκικών λοιμώξεων που προκαλούνται από τους 13 ορότυπους του εμβολίου. Αποζημιώνεται απ’ όλα τα ασφαλιστικά ταμεία κατά 100%.

Το 13δύναμο συζευγμένο πνευμονιοκοκκικό εμβόλιο με απόφαση του Υπουργείου Υγείας (20/12/2011,Αρ.Πρ. Υ1/Γ.Π.οικ.140202), συστήνεται για όλα τα παιδιά ηλικίας από 6 εβδομάδων έως 5 ετών, καθώς και στους ενήλικες άνω των 50 ετών (21/12/2011, Αρ. Πρ. Υ1/Γ.Π.οικ.140958)

 Ποιοί πρέπει να εμβολιάζονται;

Ολοι οι ενήλικες 65 ετών και άνω

Ατομα κάτω των 65 τα οποία έχουν χρόνιες παθήσεις όπως πχ:

• παθήσεις των πνευμόνων (άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια)
• καρδιακές παθήσεις
• δρεπανοκυτταρική αναιμία
• σακχαρώδης διαβήτης
• αλκοολισμός
• κίρρωση ήπατος
• διαρροές εγκεφαλονωτιαίου υγρού

Άτομα κάτω των 65 ετών με μειωμένη άμυνα του οργανισμού όπως:

• νόσο Hodgkin
• λευχαιμία
• νεφρική ανεπάρκεια
• πολλαπλό μυέλωμα
• νεφρωσικό σύνδρομο
• λοίμωξη από HIV ή AIDS
• κατεστραμμένο σπλήνα
• μεταμόσχευση οργάνων
• οσοι λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή ή υπόκεινται σε θεραπεία η οποία μειώνει την άμυνα του οργανισμού όπως κορτιζόνη (όχι όμως εισπνεόμενη), ορισμένα φάρμακα κατά του καρκίνου, χημειοθεραπευτικά.

Τέλος, σύμφωνα με τον Αμερικάνικο οργανισμό ελέγχου νοσημάτων (CDC) όλοι οι ενήλικες 19 έως 64 ετών οι οποίοι είτε είναι καπνιστές είτε έχουν άσθμα θα πρέπει να εμβολιάζονται έναντι του πνευμονιόκοκκου.

Πόσες δόσεις του εμβολίου PPSV χρειάζονται;
Συνήθως μια μόνο δόση είναι αρκετή. Κάτω από πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις μπορεί να χορηγηθεί και δεύτερη δόση. Τέτοιες είναι:

Άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, που πήραν την πρώτη δόση όταν ήταν κάτω των 65 ετών και έχουν περάσει 5 ή περισσότερα χρόνια από την πρώτη δόση.

Άτομα κάτω των 65 ετών τα οποία πάσχουν από:

• HIV ή AIDS
• καρκίνο, λευχαιμία, λέμφωμα, πολλαπλό μυέλωμα
• νεφρωσικό σύνδρομο
• Δρεπανοκυτταρική αναιμία

Άτομα κάτω των 65 ετών τα οποία:

• δεν έχουν σπλήνα
• είναι μεταμοσχευμένοι
• λαμβάνουν φάρμακα που μειώνουν των άμυνα του οργανισμού (χημειοθεραπεία, μακροχρόνια στεροειδή)

Η δεύτερη δόση θα πρέπει να χορηγείται 5 χρόνια μετά την πρώτη δόση.
Το 23δύναμο δεν συστήνεται για πέραν τις μιας αναμνηστικής δόσης, επειδή έχει βρεθεί ότι η απαντητικότητα μετά την πρώτη χορήγηση πέφτει στο 10% που οφείλεται στο τρόπο παρασκευής του εμβολίου.

Το 13δύναμο πνευμονιοκοκκικό συζευγμένο εμβόλιο (PCV13), χορηγείται στους ενήλικες άνω των 50 ετών σε μία και μόνο δόση

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις που θα κρίνει ο Πνευμονολόγος σας και σε άτομα σοβαρά ανοσοκατεσταλμένα, μπορεί να γίνει το 13δύναμο πρώτα και μετά από 2 μήνες, να γίνει ΚΑΙ το 23δύναμο.
 

Ποιοί δε μπορούν να εμβολιαστούν;

• όποιος παρουσίασε σοβαρή αλλεργία σε προηγούμενο εμβολιασμό με PPSV
• όποιος παρουσιάζει σοβαρή αλλεργία σε οποιοδήποτε συστατικό του εμβολίου
• όσοι πάσχουν από βαριά οξεία λοίμωξη θα πρέπει να περιμένουν μέχρι να υποχωρήσει η λοίμωξη (άτομα με ήπια λοίμωξη μπορούν να εμβολιαστούν).
• παρόλο που δεν υπάρχουν ενδείξεις πως το εμβόλιο είναι επιβλαβές στην εγκυμοσύνη καλό θα ήταν να γίνεται πριν από μία προγραμματισμένη εγκυμοσύνη

Ποιες είναι οι ανεπιθύμητες ενέργειες του εμβολίου;
Περίπου οι μισοί από τους ανθρώπους που έχουν εμβολιαστεί παρουσιάζουν ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες όπως ερυθρότητα ή πόνο στο σημείο του εμβολιασμού. Λιγότερο από το 1% παρουσιάζει πυρετό ή μυϊκούς πόνους. Τέλος, όπως και κάθε φάρμακο μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αλλεργική αντίδραση.

Άσθμα και εγκυμοσύνη

Το άσθμα (πατήστε ΕΔΩ) συχνά επιπλέκει την εγκυμοσύνη, οι δε κρίσεις προκαλούν υποξυγοναιμία που απειλεί το έμβρυο. Το άσθμα κατά την κύηση επιδεινώνεται, μένει ίδιο ή βελτιώνεται σε περίπου ίσα ποσοστά. Είναι απαραίτητο λοιπόν να θεραπεύεται σωστά και με φάρμακα που δεν προκαλούν συγγενείς ανωμαλίες.

Συχνότερες παροξύνσεις παρατηρούνται στην αρχή του τρίτου τριμήνου της κύησης και κατά τη διάρκεια του τοκετού, συνηθέστερα λόγω ιογενών λοιμώξεων από τις μεταβολές της κυτταρικής ανοσίας στην εγκυμοσύνη ή λόγω της μη λήψης της συνιστώμενης φαρμακευτικής αγωγής. Η παρόξυνση είναι πολύ επικίνδυνη για το έμβρυο. Όταν η μητέρα δυσπνοεί, δυσπνοεί και αυτό.

Η βιβλιογραφία καθώς και επιστημονικές μελέτες, έχουν δείξει ότι οι γυναίκες με άσθμα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο πρόωρου τοκετού, καισαρικής τομής, πρόωρης ρήξης εμβρυϊκών υμένων, χοριοαμνιονίτιδας, αποκόλλησης πλακούντα, γέννησης νεογνών χαμηλού σωματικού βάρους (όσο χαμηλότερη η πνευμονική λειτουργία τόσο χαμηλότερο το βάρος του νεογνού), μεγαλύτερου χρόνου παραμονής στο μαιευτήριο, ενώ το άσθμα σχετίζεται και με αύξηση περιγεννητικής θνησιμότητας και προεκλαμψίας. 

Παράγοντες κινδύνου που επηρεάζουν την εγκυμοσύνη και πρέπει να αποφεύγονται, έχει βρεθεί ότι αποτελούν τα διάφορα αλλεργιογόνα - συμπεριλαμβανομένων και των κατοικίδιων ζώων - καθώς και ερεθιστικές ουσίες, ιδιαίτερα ο καπνός του τσιγάρου.

Αίτια βελτίωσης του άσθματος στην εγκυμοσύνη αποτελούν η αύξηση στον ορό ελεύθερης κορτιζόλης, δεδομένου ότι η κορτιζόλη έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και η αύξηση της σύνθεσης οιστραδιόλης και προγεστερόνης, καθώς η δεύτερη αποτελεί ισχυρό μυοχαλαρωτικό των βρόγχων. Αντίθετα, αιτίες που είναι πιθανό να πυροδοτήσουν το άσθμα είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, η αλλεργική ρινίτιδα, οι λοιμωξεις του ανώτερου αναπνευστικού κλπ.


Στην αντιμετώπιση της εγκύου με άσθμα είναι σημαντική η συνεργασία του πνευμονολόγου με τον γυναικολόγο. Οι έγκυες πρέπει να είναι απολύτως ενημερωμένες οτι ο καλός έλεγχος του άσθματος είναι προϋπόθεση για την καλή έκβαση της εγκυμοσύνης.

Κύριος στόχος είναι η παροχή επαρκούς οξυγόνωσης στο έμβρυο και η πρόληψη υποξαιμικών επεισοδίων της εγκύου. Απαιτείται η τακτική παρακολούθηση με λειτουργικό έλεγχο της αναπνοής και η προσαρμογή της θεραπευτικής αγωγής σε όλη τη διάρκεια της κύησης, καθώς η βαρύτητα του άσθματος μεταβάλλεται. Η έγκυος πρέπει να εκπαιδεύεται στο να αναγνωρίζει τα συμπτώματα τυχόν  επικείμενης επιδείνωσης, να συμμορφώνεται στη φαρμακευτική αγωγή και στη σωστή χρήση των εισπνεόμενων, τα οποία προτιμώνται έναντι των από του στόματος λαμβανομένων και αυτό γιατί ελάχιστη ποσότητα φαρμάκου εισέρχεται στη κυκλοφορία του αίματος. Σημαντική είναι και η τακτική υπερηχογραφική παρακολούθηση ιδίως μετά την 32η εβδομάδα και μετά από κάθε επεισόδιο παρόξυνσης.
Συνήθως η πορεία του άσθματος σε επόμενη εγκυμοσύνη είναι ίδια με εκείνη που εκδηλώθηκε στην πρώτη.

Κανένα φάρμακο για το άσθμα δεν έχει αποδειχθεί από μελέτες ότι είναι απολύτως ασφαλές για το έμβρυο. Από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του άσθματος, στην κύηση είναι προτιμητέα η βουδεσονίδη. Η εισπνεόμενη σαλβουταμόλη συνίσταται ως θεραπεία ανακούφισης, ενώ η χρήση κορτικοστεροειδών από το στόμα δεν πρέπει να αποκλείεται στις παροξύνσεις του άσθματος. Αξίζει να αναφερθεί ότι η χρήση θεοφυλλίνης μειώνει τον κίνδυνο προεκλαμψίας και ανήκει στην κατηγορία των φαρμάκων που δεν αντενδείκνυνται στη γαλουχία, όπως και η πρεδνιζόνη, τα αντιισταμινικά, τα εισπνεόμενα κορτικοειδή και οι β2-αγωνιστές, γι' αυτό οι νέες μητέρες πρέπει να ενθαρρύνονται να θηλάζουν. Η πρεδνιζόνη θεωρείται φάρμακο εκλογής, καθώς μόνο το 10% περνά τον πλακούντα και φτάνει στο έμβρυο. Τα εισπνεόμενα στεροειδή (βουδεσονίδη) αποτελούν την πρώτη γραμμή της θεραπείας ελέγχου για το επίμονο άσθμα στην κύηση, καθώς δεν έχει αποδειχθεί να έχουν επικινδυνότητα, από έρευνες που έχουν γίνει σε ανθρώπους. Κατά τον τοκετό, στις περιπτώσεις που απαιτείται αναισθησία, πρέπει να προτιμάται η επισκληρίδιος αναισθησία αντί της γενικής, για να αποφεύγονται οι κίνδυνοι επιπλοκών από το αναπνευστικό.

Συμπέρασμα: το άσθμα μπορεί να περιπλέξει την πορεία της εγκυμοσύνης, και η εγκυμοσύνη μπορεί να επιδεινώσει τον έλεγχο του άσθματος σε ορισμένες γυναίκες. Η βέλτιστη διαχείριση του άσθματος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι καθοριστική για την εξασφάλιση της ασφάλειας τόσο της μητέρας όσο και του εμβρύου.

Χρήση κλιματιστικών και οι επιπτώσεις στην υγεία μας

Η θερμή περίοδος του χρόνου και το καλοκαίρι στην ευλογημένη χώρα μας, καλά κρατεί! Ζέστη και υπερβολική υγρασία θα μας κάνουν να υποφέρουμε, όπως τα προηγούμενα πολλά χρόνια.
Από το γεγονός αυτό μέχρι την υστερία που μας έχει πιάσει τα τελευταία χρόνια με τα κλιματιστικά, η απόσταση είναι τεράστια.
Όπου κι αν πας, θα βλέπεις να δουλεύει ένα κλιματιστικό… Στην αγορά, στις υπηρεσίες, στα αυτοκίνητα, παντού.
Κάποιοι, βέβαια, το χρειάζονται για λόγους υγείας και κάποιοι άλλοι το θεωρούν απαραίτητο για τη δουλειά τους ( π.χ. συντήρηση τροφίμων).
Όμως, στους υπόλοιπους χώρους, γιατί πρέπει να καίει ασταμάτητα ακόμη και με 30 βαθμούς μόνο εξωτερική θερμοκρασία;
Συνέπειες
Ο αέρας του αναπνέει κάθε άνθρωπος είναι πολύ σημαντικός για την υγεία και την ευεξία του. Οι δυσμενείς συνέπειες για την υγεία από τη χρήση, αλλά κυρίως από την κατάχρηση των κλιματιστικών, είναι μάλλον σε όλους γνωστές: άσθμα, δύσπνοια, αλλεργίες, ερεθισμοί, ισοθερμικό σοκ, νόσος των Λεγεωνάριων. Αλλά και ένας απλός κεφαλόπονος ή ένα “πιάσιμο” στους ώμους αρκεί για να χαλάσει η διάθεση. Από την άλλη, είναι και οι συνέπειες που αφορούν το περιβάλλον: αισθητική υποβάθμιση, θόρυβος, εκπομπή θερμότητας, ανάπτυξη οσμών και μικροοργανισμών στους εσωτερικούς χώρους και ενεργειακή σπατάλη.
Άρρωστα κτίρια
Στη σημερινή εποχή ο περισσότερος χρόνος των ανθρώπων περνάει σε εσωτερικούς χώρους. Η παρουσία του κλιματισμού δημιουργεί συνθήκες από πλευράς θερμοκρασίας και υγρασίας για τον άνθρωπο, αλλά πολλές φορές δημιουργεί και προβλήματα τα οποία καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε.
Το σύνδρομο των «άρρωστων κτιρίων» είναι πραγματικό, το ίδιο και οι συνέπειες
Ένα κτίριο είναι “άρρωστο” όταν δημιουργεί διάφορα προβλήματα υγείας σε αυτούς που εργάζονται ή κατοικούν σε αυτό. Πονοκέφαλοι, ζαλάδες, έντονη αίσθηση κούρασης, ερεθισμοί και αλλεργίες είναι μερικά από τα συμπτώματα που εμφανίζουν οι χρήστες «άρρωστων κτιρίων».
Ο αέρας στους κλειστούς χώρους είναι πιο μολυσμένος απ’ ότι έξω
Σύμφωνα με πανεπιστημιακές έρευνες σε όλο τον κόσμο, ο αέρας στους επαγγελματικούς εσωτερικούς χώρους είναι περισσότερο μολυσμένος απ’ ότι o εξωτερικός και σε αυτό συμβάλλουν κατά κύριο λόγο οι αεραγωγοί κλιματισμού. Μάλιστα σε κάποιες ακραίες περιπτώσεις ο εσωτερικός αέρας είναι 100 φορές πιο μολυσμένος από τον εξωτερικό Ο εσωτερικός αέρας μπορεί επιβαρυνθεί με διάφορους τρόπους όπως χημικούς παράγοντες (καπνός, καθαριστικά, φωτοτυπικά, Η/Υ κ.λ.π), πολύ υψηλή ή πού χαμηλή θερμοκρασία και σχετική υγρασία, βιολογικοούς παράγοντες (συγκέντρωση βακτηρίων) κ.α.
Οι αεραγωγοί αποτελούν τους πνεύμονες κάθε κεντρικού συστήματος ψύξης και θέρμανσης. Παρ’ όλα αυτά, δεν αποτελούν μέρος των εργασιών συντήρησης, ακόμη και όταν γίνεται αντικατάσταση των μηχανημάτων ή των φίλτρων. Έτσι, οι πνεύμονες του συστήματος παραμένουν ακάθαρτοι συγκεντρώνοντας ρύπους, μικρόβια κ.λ.π, τα οποία ανακυκλοφορούν σε όλο το κτίριο μαζί με τον αέρα κλιματισμού με επικίνδυνες συνέπειες (αλλεργίες, ιώσεις, πονοκεφάλους κ.λ.π).
Οι βρώμικοι αεραγωγοί είναι το ιδανικότερο μέρος για την αναπαραγωγή μούχλας, βακτηρίων και άλλων μικροοργανισμών.
Οι επιπτώσεις ενός κακοσυντηρημένου κλιματιστικού στην υγεία δεν είναι τόσο ευχάριστες ιδιαίτερα για τις ευπαθείς ομάδες, όπως οι χρόνια νοσούντες, ηλικιωμένοι. Αν υπάρχουν διαφυγές σε κλιματιστικά συστήματα, κυρίως αυτά που λειτουργούν σε δημόσιους χώρους ή χώρους εργασίας, υπάρχει κίνδυνος να αναπτυχθούν μικρόβια, τα οποία μπορεί να προκαλέσουν ακόμα και σοβαρή αναπνευστική λοίμωξη, όπως η γνωστή ασθένεια των κλιματιστικών, η νόσος των λεγεωνάριων.
H νόσος των λεγεωνάριων (πατήστε στο σύνδεσμο)
H νόσος των λεγεωνάριων περιγράφηκε για πρώτη φορά πριν από μερικές δεκαετίες στις HΠA με την εμφάνιση μαζικών κρουσμάτων πνευμονίας σε ένα ξενοδοχείο. Πήρε το όνομά της επειδή εκδηλώθηκε σε πρόσωπα που παρευρέθησαν σε μια αμερικανική συγκέντρωση Λεγεώνων στη Φιλαδέλφεια το 1976, στην οποία προσεβλήθησαν 221 άτομα, εκ των οποίων τα 34 απεβίωσαν. Tότε ανιχνεύθηκε το μικρόβιο λεγιονέλλα, το οποίο είχε μολύνει τα κλιματιστικά μηχανήματα.
H μετάδοση της νόσου γίνεται μέσω εισπνοής ή εισρόφησης μικροσταγονιδίων ύδατος που περιέχουν τον μικροοργανισμό, ενώ μέχρι σήμερα δεν έχει τεκμηριωθεί η μετάδοσή του από τον ασθενή σε άλλη άτομα. H εμφάνιση της νόσου μπορεί να προληφθεί με τον κατάλληλο σχεδιασμό, τη συντήρηση και την απολύμανση των διαφόρων υδραυλικών συστημάτων νερού όπως τα δίκτυα ύδρευσης μεγάλων κτιρίων, καθώς και κλιματιστικών που λειτουργούν με νερό.
Άλλα νοσήματα
Άλλα νοσήματα που μπορεί να προσβάλλουν τους πνεύμονες λόγω κακής συντήρησης των κλιματιστικών μονάδων είναι η εξωγενής αλλεργική κυψελίτιδα ή βρογχιολίτιδα, που εκδηλώνονται με έντονο βήχα και δύσπνοια και αντιμετωπίζονται με χορήγηση οξυγόνου και κορτιζόνης, ενώ συνήθως ο ασθενής χρειάζεται να μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Σε ότι αφορά στους ασθενείς που πάσχουν από βρογχικό άσθμα ή χρόνια βρογχίτιδα μπορεί να παρουσιάσουν παρόξυνση της νόσου, σε περίπτωση που εκτεθούν σε κακοσυντηρημένα κλιματιστικά, ενώ είναι παρατηρημένο ότι η εισπνοή πολύ κρύου αέρα μπορεί να προκαλέσει ασθματικό παροξυσμό ή ακόμα και σε όσους έχουν προδιάθεση για βρογχική υπεραντιδραστικότητα.
Άλλες παρενέργειες ενός κακού, ανθυγιεινού κλιματισμού είναι οι ψύξεις που εκδηλώνονται με νευραλγίες και μυικούς σπασμούς στον αυχένα, τον θώρακα ή το πρόσωπο.
Οι παθήσεις από αλλεργικές ρινίτιδες ξεπερνούν το 28% του πληθυσμού (ενώ πριν 25 χρόνια αφορούσαν το 6-7%) και οφείλονται στο σύγχρονο τρόπο ζωής, στη μόλυνση του περιβάλλοντος και τις κλιματικές αλλαγές. Ιδιαίτερα τα κλιματιστικά μηχανήματα και ο κακός κλιματισμός στα κλειστά κτίρια προκαλούν βλάβη στο ρινικό επιθήλιο και δυσχεραίνουν την αναπνοή. Καταστρέφουν δε σε σημαντικό βαθμό τον φυσιολογικό μηχανισμό φίλτρου της ρινικής αναπνοής.
Παράλληλα, τελευταία έρευνα έδειξε ότι το 32% των Ελλήνων πάσχουν από στραβό ρινικό διάφραγμα το οποίο με τη σειρά του δυσχεραίνει σε μεγάλο βαθμό την αναπνοή.
Η λύση: Καθαροί αεραγωγοί για καθαρό αέρα
Σε όλα τα σύγχρονα κτίρια προβλέπεται η είσοδος φρέσκου αέρα με αντίστοιχο ποσοστό εξαερισμού μέσω αεραγωγών, γιατί η τάση είναι να μην υπάρχουν ανοιγόμενα παράθυρα τουλάχιστον σε κτίρια γραφείων.
Αυτό δημιουργεί την ανάγκη τοποθέτησης αποτελεσματικών φίλτρων τα οποία πρέπει να καθαρίζονται ή να αλλάζονται τακτικά γιατί αλλιώς δημιουργείται μεγάλη πτώση πίεσης στο δίκτυο. Η εργασία της αλλαγής φίλτρων όμως σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να υποκαθιστά τον πλήρη καθαρισμό των αεραγωγών, ο οποίος είναι αναγκαίος για τη λύση του προβλήματος
Το σύνδρομο των “άρρωστων” κτιρίων και τα πραγματικά υψηλά κόστη μπορούν να προληφθούν.
Χρησιμοποιώντας τον απαραίτητο εξοπλισμό και τη σωστή τεχνική μέθοδο, οι τεχνικοί είναι σε θέση να καθαρίσουν και να αποκαταστήσουν πλήρως το σύστημα αεραγωγών οποιασδήποτε επιχείρησης.
Να προσαρμοστούμε
Είναι γεγονός ότι η σύγχρονη τεχνολογία είναι σε θέση να μας προσφέρει ένα «καθαρό» κλιματιστικό , όπως είναι και σε θέση να μας προσφέρει τα μέσα για μια πολύ καλή συντήρηση του κλιματιστικού μας. Σκεφτείτε για λίγο όμως πριν απαντήσετε στα απλά ερωτήματα που σας θέτω:
► ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΚΑΘΑΡΙΣΑΤΕ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΦΟΡΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ Η ΣΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΑΣ;
► ΠΟΣΕΣ ΦΟΡΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΑΤΕ ΤΟ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΣΤΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΣΑΣ;
Η προσαρμογή του είδους μας πρέπει να μας απασχολήσει σοβαρά. Οι προβλέψεις μιλούν για κλίμα ιδιαίτερα ξηρό και θερμό στη χώρα μας. Δεν είναι, λοιπόν, δυνατόν να οχυρωνόμαστε μέσα στα κλιματιζόμενα σπίτια μας και να μη μπορούμε να υποφέρουμε την εξωτερική θερμοκρασία, κάτω από τέτοιες συνθήκες.
Άλλωστε οι ζέστες και τα κρύα δεν είναι φαινόμενο της εποχής μας. Περάσαμε πολύ μεγάλους καύσωνες χωρίς τη βοήθεια κλιματιστικών και τα καταφέραμε. Αν δεν προσαρμοστούμε, θα καταντήσουμε να θεωρούμε καύσωνα ακόμη και τους 25 βαθμούς Κελσίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται…
Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις που μπορούν να μας βοηθήσουν σε αυτή την απαραίτητη προσαρμογή.
Τα φυσικά υλικά είναι μονωτικά και συμβάλλουν στο δροσισμό όπως αποδεικνύεται εξάλλου από τις παραδοσιακές μεθόδους οικοδόμησης σε πολύ θερμότερες χώρες από τη δική μας.
Κυρίως, όμως, να συνειδητοποιήσουμε τα λάθη που μας οδήγησαν σε ένα πρόβλημα που διαρκώς διογκώνεται και παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και να βοηθήσουμε κάνοντας μια πολύ απλή κίνηση. Πατάμε ένα κουμπί και κλείνουμε το κλιματιστικό, τουλάχιστον όταν οι θερμοκρασίες δεν είναι ακραίες.

Το κάπνισμα κόβει 10 χρόνια ζωής!

   

Έρευνα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Lancet και διεξήχθη ανάμεσα σε 1,2 εκατομμύριο γυναίκες στη Βρετανία βρήκε ότι το ποσοστό θανάτων σε γυναίκες που καπνίζουν στη μέση ηλικία είναι τρεις φορές υψηλότερος σε σχέση με τις μη καπνίστριες. Οι γυναίκες που κόβουν το κάπνισμα πριν τα 40 (ακόμα καλύτερα πριν από τα 30) ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο να πεθάνουν από ασθένειες που συνδέονται με το τσιγάρο και κερδίζουν 9-10 χρόνια ζωής.
Οι γυναίκες που εγκαταλείπουν το κάπνισμα κερδίζουν εννέα χρόνια ζωής σε σχέση με εκείνες που συνεχίζουν να καπνίζουν, ακόμη και αν το προσδόκιμο ζωής των πρώην καπνιστών είναι χαμηλότερο από ό,τι εκείνων που δεν έχουν καπνίσει ποτέ.
Γυναίκες ηλικίας 50-65 ετών ρωτήθηκαν σχετικά με τον τρόπο ζωής τους και την κατάσταση της υγείας τους.  Το 20% των συμμετεχόντων ήταν καπνίστριες, το 28% πρώην καπνίστριες, ενώ το υπόλοιπο 52% δεν είχε καπνίσει ποτέ. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γυναίκες που καπνίζουν, ζουν κατά μέσο όρο 11 χρόνια λιγότερο σε σχέση με εκείνες που δεν έχουν καπνίσει ποτέ, με τον κίνδυνο θανάτου πριν από τα 70 χρόνια, για εκείνες που καπνίζουν, να είναι αυξημένος κατά 24%, έναντι μόλις 9% για αυτές που δεν καπνίζουν.

Εννέα χρόνια ζωής το κέρδος πριν τα 40

Οι Βρετανοί ερευνητές επικεντρώθηκαν κυρίως στο να καθορίσουν τι συνέβη στις γυναίκες που διέκοψαν το κάπνισμα σε διάφορες ηλικίες της ζωής. Βρήκαν ότι οι γυναίκες που διέκοψαν το κάπνισμα πριν από την ηλικία των 40 ετών θα μπορούσαν να «κερδίσουν» πάνω από 9 χρόνια ζωής, ή ακόμα και 10 χρόνια αν η διακοπή έγινε σε ηλικία 35 ετών.
Οι γυναίκες που σταματούν το κάπνισμα μέχρι τα 30 τους μειώνουν κατά 97% την πιθανότητα ενός θανάτου από ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα. Για τις γυναίκες που κόβουν το κάπνισμα στα 40 τους το ποσοστό αυτό είναι 90%.
«Οι άνδρες και οι γυναίκες καπνιστές που διακόπτουν το κάπνισμα σε μέση ηλικία, κερδίζουν κατά μέσο όρο 10 χρόνια ζωής» δήλωσε ένας από τους συν-συγγραφείς της μελέτης, ο Ρίτσαρντ Πέτο του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
«Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες μπορούν με ασφάλεια να καπνίζουν μέχρι τα 40 χρόνια και στη συνέχεια να σταματήσουν, γιατί διατηρούν τις επόμενες δεκαετίες το ποσοστό θνησιμότητας κατά 20% υψηλότερο από εκείνες που δεν έχουν καπνίσει ποτέ» πρόσθεσε.
Ο πρόωρος θάνατος των καπνιστών οφείλεται κυρίως στον καρκίνο του πνεύμονα και στις χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις, καθώς και καρδιαγγειακές παθήσεις.
Για όσους σταματήσουν μεταξύ των ηλικιών 45 και 55, ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου είναι μεν αυξημένος κατά 56%, σε σύγκριση με τους μη καπνιστές, αλλά εξακολουθούν να κερδίζουν 6-7 χρόνια ζωής σε σχέση με εκείνους που θα συνεχίσουν να καπνίζουν.
Ο κίνδυνος αυξάνεται και από τον αριθμό των τσιγάρων που καπνίζουν καθημερινά, αλλά και ανάλογα με την ηλικία στην οποία οι γυναίκες άρχισαν να καπνίζουν.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε με αφορμή τη γέννηση του Σερ Ρίτσαρντ Ντολ, ο οποίος πρώτος επισήμανε τη σύνδεση ανάμεσα στο κάπνισμα και τον καρκίνο των πνευμόνων.

Γιατί μας τσιμπούν τα κουνούπια

Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουμε τα κουνούπια δεν πίνουν το αίμα μας για να επιβιώσουν: τα θηλυκά κουνούπια (μόνο αυτά μας τσιμπούν, όχι τα αρσενικά) χρειάζονται το ανθρώπινο αίμα…. για να φτιάξουν γόνιμα αυγά. «Ένας στους 10 ανθρώπους είναι ιδιαίτερα ελκυστικός για τα κουνούπια, όχι για λόγους επιβίωσης, αλλά για λόγους αναπαραγωγής», λέει ο δρ Τζέρι Φ. Μπάτλερ, ομότιμος καθηγητής στο Τμήμα Εντομολογίας & Νηματολογίας του Πανεπιστημίου της Φλώριντα.
Αλλά δεν είναι το αίμα όλων των ανθρώπων κατάλληλο για τα αυγά των θηλυκών κουνουπιών. Αν και η επιστήμη δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει όλα τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει το ανθρώπινο αίμα για να είναι… λαχταριστό για τα θηλυκά κουνούπια, η αναζήτηση διεξάγεται με εντατικούς ρυθμούς.
«Τεράστιος αριθμός μελετών διεξάγονται με τα συστατικά και τις μυρωδιές του ανθρώπινου σώματος που μπορεί να προσελκύουν τα κουνούπια», λέει ο δρ Τζο Κόνλον, σύμβουλος της Αμερικανικής Εταιρείας Ελέγχου των Κουνουπιών (AMCA). «Δεδομένου ότι πρέπει να εξεταστούν ένα-ένα τα σχεδόν 400 διαφορετικά συστατικά που εκπέμπει το ανθρώπινο σώμα, θα χρειαστεί πολύς καιρός για να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα. Ωστόσο, ήδη έχουμε μάθει αρκετά πράγματα». Διοξείδιο άνθρακα, οκτενόλη και ουρικό οξύ
Πριν από λίγα χρόνια, αμερικανοί επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι τα κουνούπια αντιλαμβάνονται την παρουσία μας μέσω τριών σετ υποδοχέων που διαθέτουν. Το ένα σετ ανιχνεύει το διοξείδιο του άνθρακα που απελευθερώνεται με κάθε εκπνοή, το άλλο σετ ανιχνεύει τα ίχνη της οκτενόλης (μιας χημικής ουσίας που υπάρχει στην ανάσα και τον ιδρώτα) και το τρίτο ανιχνεύει το μίγμα από τις υπόλοιπες ουσίες που συνθέτουν τη μυρωδιά του σώματος.
Οι επιστήμονες ξέρουν επίσης ότι η γενετική καθορίζει σε ποσοστό 85% το αν κάποιος θα είναι ελκυστικός για τα θηλυκά κουνούπια ή όχι. Επιπλέον, έχουν εντοπιστεί ορισμένα στοιχεία της χημείας του σώματός μας, τα οποία «καλοβλέπουν» τα κουνούπια.
«Όσοι έχουν υψηλές συγκεντρώσεις στεροειδών ή χοληστερόλης στην επιδερμίδα τους προσελκύουν περισσότερο τα κουνούπια», εξηγεί ο δρ Μπάτλερ. «Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην πως τα κουνούπια προτιμούν όσους έχουν πρόβλημα χοληστερόλης, αλλά μάλλον ότι προτιμούν εκείνους των οποίων ο οργανισμός επεξεργάζεται πιο αποδοτικά τη χοληστερόλη των τροφίμων, τα υποπροϊόντα του μεταβολισμού της οποίας συσσωρεύονται στην επιφάνεια του δέρματος».
Τα κουνούπια στοχεύουν επίσης όσους υπερπαράγουν ορισμένα οξέα, όπως το ουρικό οξύ, προσθέτει ο εντομολόγος δρ Τζων Έντμαν, εκπρόσωπος της Εντομολογικής Εταιρείας της Αμερικής (ESA). Τα οξέα αυτά διεγείρουν την όσφρηση των κουνουπιών και τα έλκουν προς τα ανυποψίαστα θύματά τους. Μας μυρίζουν από μακριά
Ωστόσο, η τέχνη της προσέλκυσης αρχίζει πολύ πριν από την… προσγείωση. Τα κουνούπια μπορούν να μυρίσουν το… γεύμα τους από απόσταση 50 μέτρων, κατά τον δρα Έντμαν. Και αυτό δεν είναι διόλου παρήγορο για όσους εκπνέουν πολύ διοξείδιο του άνθρακα – ένα συστατικό που μαγνητίζει τα θηλυκά κουνούπια.
Ο ρόλος του διοξειδίου του άνθρακα στην προσέλκυση των κουνουπιών μόνο αμελητέος δεν είναι. Μελέτη που δημοσιεύθηκε προ ετών στην επιθεώρηση «Αnnals of Ιnternal Μedicine» έδειξε ότι οι άντρες έχουν περισσότερες πιθανότητες να δεχτούν τις επιθέσεις των κουνουπιών, κυρίως επειδή είναι πιο μεγαλόσωμοι από τις γυναίκες, οπότε εκπνέουν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα.
Για τον ίδιο λόγο, οι γυναίκες γίνονται πολύ πιο… δελεαστικές για τα κουνούπια όταν είναι έγκυοι. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Τhe Lancet» το 2000, έδειξε ότι οι έγκυοι προσελκύουν διπλάσια κουνούπια απ΄ ό,τι οι άλλες γυναίκες. Όσον αφορά τα παιδιά, πολύ πιο σύνηθες είναι να τσιμπήσουν τα κουνούπια τον ή τους ενήλικες που τα συνοδεύουν, παρά τα ίδια. Γαλακτικό οξύ και βακτήρια ποδιών
Ισχυρή προσελκυστική ουσία φαίνεται ότι είναι επίσης το γαλακτικό οξύ, το οποίο παράγεται όταν ιδρώνουμε και εξηγεί γιατί μας επιτίθενται περισσότερο τα κουνούπια όταν βρισκόμαστε έξω και κάνει ζέστη, κατά τον δρα Κλίφορντ Μπάσετ, από το Ίδρυμα Αλλεργίας και Άσθματος της Νέας Υόρκης.
Μία άλλη εξαιρετικά ελκυστική κατάσταση για τα κουνούπια είναι η κακοσμία των ποδιών. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Βάγκενινγκεν, στην Ολλανδία, είχαν εξετάσει προ ετών δείγματα ιδρώτα από τα πέλματα 48 ανδρών, ηλικίας 20 έως 64 ετών. Όπως διαπίστωσαν, όσα δείγματα περιείχαν τα περισσότερα είδη βακτηρίων (σ.σ. η κακοσμία των ποδιών οφείλεται στη συσσώρευση βακτηρίων) ήταν και τα πιο ελκυστικά για τα κουνούπια.
Άλλες μελέτες, τέλος, έχουν δείξει ότι αρώματα, after shave, αλλά και η κατανάλωση μπύρας κάνουν άντρες και γυναίκες πιο «ελκυστικούς» στα κουνούπια, διότι επιφέρουν αλλαγές στη μυρωδιά του σώματος.

Εμφύσημα. Η επικίνδυνη ασθένεια των καπνιστών

Μπορεί ο καρκίνος των πνευμόνων να είναι η νόσος που έρχεται στο μυαλό των περισσότερων όταν μιλάμε για το κάπνισμα και τις επιπτώσεις του στην υγεία, ωστόσο το εμφύσημα είναι μία επικίνδυνη μη θεραπεύσιμη πάθηση που προκαλείται στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων από το τσιγάρο και θα πρέπει να το γνωρίζουμε.

Τι είναι το εμφύσημα;

Είναι μια μορφή χρόνιας ασθένειας των πνευμόνων. Τα άτομα με εμφύσημα δυσκολεύονται στην αναπνοή λόγω ενός περιορισμού στην εμφύσηση αέρα προς τα έξω. Υπάρχουν πολλές αιτίες οι οποίες προκαλούν εμφύσημα, αλλά το κάπνισμα είναι μακράν η πιο κοινή. Το εμφύσημα είναι το κύριο είδος της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και παρά το γεγονός ότι το εμφύσημα δεν έχει καμία θεραπεία, η διακοπή του καπνίσματος μειώνει τον ρυθμό εξέλιξης της νόσου.

Τι συμβαίνει στο εμφύσημα;

Το εμφύσημα προκύπτει όταν γίνει οι λεπτές εσωτερικές επενδύσεις των θυλάκων αέρα στους πνεύμονες καταστρέφονται ανεπανόρθωτα. Συνηθέστερα, οι τοξίνες από τον καπνό του τσιγάρου δημιουργούν τη ζημιά. Με τα χρόνια, οι αλλαγές στους πνεύμονες λόγω του εμφυσήματος εξελίσσονται βραδέως. Αρχικά, καταστρέφονται οι ευαίσθητοι ιστοί μεταξύ των θύλακων αέρα, ο αέρας παγιδεύεται σε αυτούς τους χώρους των κατεστραμμένων ιστών του πνεύμονα, με αποτέλεσμα οι πνεύμονες να μεγεθύνονται αργά και η αναπνοή να απαιτεί περισσότερη προσπάθεια.

Αυτό το πρόβλημα του εμφυσήματος ονομάζεται και περιορισμός της ροής του αέρα. Κατά τον έλεγχο της πνευμονικής λειτουργίας, εκείνος που πάσχει από εμφύσημα χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο για να αδειάσει τους πνεύμονές τους από ό, τι ένα άτομο χωρίς εμφύσημα. Σκεφθείτε ένα μπαλόνι, φουσκώστε το μέχρι τέρμα και αφήστε το έτσι φουσκωμένο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τι θα διαπιστώσετε μετά; Οτι το μπαλόνι ξεχείλωσε, έχασε την ελαστικότητά του και δεν μπορεί να σπρώξει όλο τον αέρα να βγει έξω. Κάπως έτσι συμβαίνει και με τον εμφυσηματικό πνεύμονα!

Το κάπνισμα ως κύρια αιτία εμφυσήματος:

Στη συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων, το κάπνισμα είναι η αιτία του εμφυσήματος. Το πώς ακριβώς το κάπνισμα καταστρέφει τους πνεύμονες, όμως, δεν είναι ακόμη γνωστό. Μελέτες δείχνουν πως έξι στους δέκα πάσχοντες εμφυσήματος είναι καπνιστές. Ενδιαφέρον, ωστόσο, παρουσιάζει πως οι πιο βαρείς καπνιστές δεν αναπτύσσουν εμφύσημα. Το γιατί συμβαίνει αυτό είναι επίσης κάτι που οι επιστήμονες μελετούν να ανακαλύψουν. Όλοι οι βαρείς καπνιστές, πάντως, βιώνουν όλες τις άλλες αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία.

Η  άλφα-1 αντιθρυψίνη, δεύτερη σημαντικότερη αιτία

Η δεύτερη κυριότερη από τις γνωστές αιτίες του εμφυσήματος είναι η ανεπάρκεια της άλφα-1 αντιθρυψίνης. Ωστόσο, χαρακτηρίζεται ως δευτερεύουσα αιτία σε σχέση με το κάπνισμα.  Η Άλφα-1 αντιθρυψίνη είναι μια φυσική πρωτεΐνη που κυκλοφορεί στο αίμα μας. Η κύρια λειτουργία του είναι να αποτρέψει τα λευκά κύτταρα του αίματος από το να καταστρέψουν τους  φυσιολογικούς ιστούς. Τα λευκά αιμοσφαίρια περιέχουν καταστροφικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για να καταπολεμήσουν τις λοιμώξεις.

Με τα χρόνια, οι περισσότεροι άνθρωποι με σοβαρή ανεπάρκεια στην άλφα-1 αντιθρυψίνη αναπτύσσουν εμφύσημα. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι περίπου το 2% έως 3% των ατόμων με εμφύσημα έχουν επίσης ανεπάρκεια. στην άλφα-1 αντιθρυψίνη.

Υπνική άπνοια (sleep apnea syndrome)

 

 Υπνική άπνοια (sleep apnea syndrome)

Τα τελευταία χρόνια μεγάλη σημασία έχει δοθεί στις διαταραχές του ύπνου και συγκεκριμένα στο Σύνδρομο Άπνοιας κατά τον Ύπνο. Πιο ειδικά, η διακοπή της αναπνοής για διάστημα μεγαλύτερο των 10 δευτερολέπτων κατά τη διάρκεια του ύπνου ορίζεται ως άπνοια. Με την απώλεια της φυσιολογικής αναπνοής μειώνεται το οξυγόνο στο αίμα με αποτέλεσμα να διεγείρεται ο εγκέφαλος και να διακόπτει τον βαθύ ύπνο προκειμένου να επανέλθει ο τόνος των μυών και να επιτραπεί εκ νέου η αναπνοή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να καταργείται η ρυθμιστική λειτουργία του βαθέως ύπνου.

Η Υπνική Άπνοια έχει ενοχοποιηθεί μέχρι σήμερα κυρίως για μια σειρά από καρδιαγγειακά προβλήματα, όπως αρρυθμίες και εμμένουσα υπέρταση. Αφορά όλες τις ηλικίες αλλά η μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης του συνδρόμου υπολογίζεται σε 20-25% των ανδρών και 16-20% των γυναικών ηλικίας 40 έως 70 ετών. Ως αιτιολογικοί παράγοντες έχουν αναφερθεί η παχυσαρκία, διάφορα νευρομυικά νοσήματα, το φύλλο [οι άνδρες περισσότερο], η ηλικία, η λήψη αλκοόλ, τα υπνωτικά φάρμακα, το κάπνισμα, η χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια, ο υποθυροειδισμός και διάφορες ανατομικές ανωμαλίες του ρινοφάρυγγα.

Τα βασικά συμπτώματα της Υπνικής Άπνοιας είναι το ροχαλητό, ο ανήσυχος και ταραγμένος ύπνος, οι διακοπές της αναπνοής όπως τις αντιλαμβάνεται ουσιαστικά ο σύντροφος, η νυκτερινή συχνουρία, η νυκτερινή εφίδρωση, η υπνηλία κατά τη διάρκεια της μέρας, το αίσθημα κόπωσης, ο πρωινός πονοκέφαλος, η κατάθλιψη, η ελάτωση της ερωτικής επιθυμίας και οι διαταραχές της στύσης. Είναι άλλωστε γνωστό ότι ποσοστό άνω του 50% των ανδρών ηλικίας 40 έως 70 ετών παρουσιάζουν κάποιου βαθμού στυτική δυσλειτουργία και οι διαταραχές της αναπνοής στον ύπνο ευθύνονται σε σημαντικό βαθμό.

Διάφορες καταστάσεις που μπορεί να είναι συνέπεια του Συνδρόμου της Υπνικής Άπνοιας περιλαμβάνουν το έμφραγμα του μυοκαρδίου, την καρδιακή ανεπάρκεια, τη στηθάγχη, την επιληψία, το σύνδρομο υποαερισμού και παχυσαρκίας, τις καρδιακές αρρυθμίες, την υπέρταση, καθώς και τα τροχαία ατυχήματα.

Η αντιμετώπιση του προβλήματος έγκειται στην απώλεια βάρους, τη διακοπή του καπνίσματος, την αλλαγή των διατροφικών συνηθειών, την αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ, ειδικά πριν τον ύπνο, και σε πιο βαριές περιπτώσεις στη χρήση προσθετικών ενδοστομικών βοηθημάτων για τη διευκόλυνση της αναπνοής, καθώς και των συσκευών θετικής πίεσης  CPAP.

Αν επομένως κάποιος εμφανίζει ροχαλητό, σεξουαλικά προβλήματα, αισθάνεται κουρασμένος την ημέρα, ξυπνάει συχνά τη νύχτα για να ουρήσει, έχει πρωινούς πονοκεφάλους, νυστάζει την ημέρα ή όταν οδηγεί ή βλέπει τηλεόραση, ή έχει αδυναμία συγκέντρωσης ή απώλεια μνήμης την ημέρα  θα πρέπει να υποβληθεί σε έλεγχο για υπνοαπνοϊκό σύνδρομο. Η αρχική αξιολόγηση γίνεται από τον Πνευμονολόγο με τη χρήση ερωτηματολογίου που αφορά τόσο στη συμπεριφορά κατά τον ύπνο, όσο και στη συμπεριφορά κατά την ημέρα. Η περαιτέρω διερεύνηση γίνεται με την ειδική συσκευή ανίχνευσης της Υπνικής Άπνοιας, η οποία τοποθετείται εύκολα πριν τον ύπνο στον καρπό με υφασμάτινο περικάρπιο. Την επόμενη ημέρα τα αποτελέσματα της εξέτασης αναλύονται από το γιατρό με ειδικά προγράμματα στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, και αφού εκτιμηθούν τίθεται ή όχι η διάγνωση.

Το σίγουρο πάντως είναι ότι το σύνδρομο της υπνικής άπνοιας και οι συνέπειές του αντιμετωπίζονται πλέον αποτελεσματικά και ανώδυνα. Με την αντιμετώπιση του οργανικού προβλήματος και την καλύτερη οξυγόνωση του οργανισμού αντιμετωπίζεται μεταξύ των άλλων και η διαταραχή της στύσης σε σημαντικό βαθμό. 

Εν κατακλείδει, το λεπτομερές ιατρικό ιστορικό, η σωστή φυσική εξέταση του ασθενούς και ο ειδικός εργαστηριακός έλεγχος θα οδηγήσουν στις περισσότερες περιπτώσεις στη διάγνωση των διαταραχών του ύπνου. Το Σύνδρομο της Υπνικής Άπνοιας πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη στη διερεύνηση των προβλημάτων της σεξουαλικής ζωής λόγω της αυξημένης συχνότητάς του στο γενικό πληθυσμό.