Κοινό κρυολόγημα ή γρίπη;

ΚΟΙΝΟ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑ:

Τι είναι το κοινό κρυολόγημα:
 Πρόκειται για την πιο συχνή μορφή λοίμωξης του αναπνευστικού συστήματος, η οποία είναι και εξαιρετικά μεταδοτική. Συχνά συγχέεται με τη γρίπη, προκαλείται όμως από διαφορετικούς ιούς και έχει πιο ήπια διαδρομή.
Η μετάδοσή του γίνεται κυρίως με την εισπνοή σταγονιδίων που εκπέμπονται από τα πάσχοντα άτομα με την ομιλία, τον βήχα ή το φτέρνισμα ή με τη μεταφορά μολυσμένου υλικού με τα χέρια μας.

Παράγοντες που το πυροδοτούν:
Το κοινό κρυολόγημα μπορεί να οφείλεται σε πληθώρα ιών, μεταξύ των οποίων οι πλέον συχνά εμπλεκόμενοι είναι οι ρινοϊοί. Λόγω του ότι ο ασθενής αναπτύσσει ανοσία μόνον στον ιό από τον οποίον προσβλήθηκε, είναι δυνατόν μέσα στην ίδια εποχή να νοσήσει περισσότερες από μία φορές (προσβολή από διαφορετικό ιό κάθε φορά).
Η πάθηση παρουσιάζει εποχικό χαρακτήρα, με τα περισσότερα περιστατικά να καταγράφονται τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες καθώς και κατά την έναρξη της άνοιξης.

Επιδημιολογικά στοιχεία:
Είναι μία από τις πλέον συχνές λοιμώξεις ανάμεσα στους ενήλικες και τους έφηβους. Στα παιδιά, και ιδιαίτερα σε εκείνα που πηγαίνουν σχολείο, η συχνότητά του είναι ακόμα μεγαλύτερη.

Συμπτώματα:
Το κοινό κρυολόγημα εκδηλώνεται με πονόλαιμο, ρινική καταρροή και συμφόρηση, φτάρνισμα, βήχα, πυρετό, διαταραχές της όσφρησης και της γεύσης και αίσθημα κακουχίας και αδυναμίας.Τα συμπτώματα αυτά δεν είναι τόσο βαριά αλλά ταλαιπωρούν τον ασθενή για όσο διάστημα διαρκούν – μέχρι και 7 έως 10 ημέρες. Σε άτομα που πάσχουν ταυτόχρονα και από άλλα νοσήματα τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι πιο έντονα.Οι ασθενείς συχνά αναγκάζονται να απουσιάσουν από το σχολείο ή την εργασία τους.

Διάγνωση:
Η διάγνωση της νόσου βασίζεται στην κλινική εικόνα του ασθενούς.

Θεραπεία:
Η θεραπεία στην περίπτωση του κοινού κρυολογήματος είναι συμπτωματική, δεδομένου ότι δεν υπάρχει θεραπεία για την αντιμετώπιση των ιών που το προκαλούν. Εκτός από την ανακούφιση των συμπτωμάτων, στόχος είναι και η αποτροπή των πιθανών επιπλοκών της νόσου.
Συστήνονται ανάπαυση, κατανάλωση υγρών, χορήγηση αντιπυρετικών και ενίοτε χρήση αποσυμφορητικών για τη μύτη ή απογχρεμπτικών σκευασμάτων.
Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι τα αντιβιοτικά δεν έχουν θέση στη θεραπεία του κοινού κρυολογήματος επειδή στοχεύουν στην καταπολέμηση βακτηρίων και όχι ιών.

Ποιες είναι οι επιπλοκές:
Οι επιπλοκές που είναι δυνατόν να παρουσιασθούν είναι ωτίτιδα, λαρυγγίτιδα, βρογχίτιδα ή πνευμονία. Σε περίπτωση που τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται επιβάλλεται η εξέταση από τον ιατρό για τη διάγνωση και έγκαιρη αντιμετώπιση πιθανών επιπλοκών.

Πως να προφυλαχθείτε από τη νόσο:
Η τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής (συχνό πλύσιμο χεριών, αερισμός κλειστών χώρων, αποφυγή συγχρωτισμού με πάσχοντα άτομα) αποτελεί την καλύτερη πρόληψη ενάντια στο κοινό κρυολόγημα.
Η πρόγνωση της νόσου είναι άριστη, στην περίπτωση που δεν υπάρχουν επιπλοκές.

ΓΡΙΠΗ:

Τι είναι γρίπη: 

Γρίπη είναι μια μεταδοτική ασθένεια του αναπνευστικού συστήματος (μύτη, φάρυγγας, τραχεία και πνεύμονες) που κάθε χρόνο ταλαιπωρεί μεγάλο αριθμό ατόμων παγκόσμια.

Είναι τελείως διαφορετική από το κοινό κρυολόγημα. Συνήθως εισβάλλει ξαφνικά, μεταδίδεται από άτομο σε άτομο με σταγονίδια από βήχα ή φτέρνισμα ή από άμεση επαφή με πρόσφατα μολυσμένο αντικείμενο από ρινοφαρυγγικές εκκρίσεις.

Πού οφείλεται η νόσος: Η νόσος οφείλεται στον ιό της γρίπης Α, στον ιό της γρίπης B, στον ιό της γρίπης C. Οι ορότυποι οι οποίοι έχουν επιβεβαιωθεί σε ανθρώπους, ταξινομημένοι σύμφωνα με τον αριθμό γνωστών ανθρώπινων πανδημικών θανάτων, είναι οι εξής:

• Η1Ν1, ο οποίος προκάλεσε την Ισπανική Γρίπη το 1918, και την νέα γρίπη το 2009
• Η2Ν2 ο οποίος προκάλεσε την Ασιατική Γρίπη το 1957
• Η3Ν2 ο οποίος προκάλεσε την Γρίπη του Χονγκ Κονγκ το 1968
• Η5Ν1 ο οποίος προκάλεσε την Γρίπη των Πτηνών το 2004
• Η7Ν7 ο οποίος έχει ασυνήθιστο ζωονοσογόνο δυναμικό
• Η1Ν2,  ενδημικός στους ανθρώπους, τους χοίρους και τα πουλιά
• Η9Ν2
• Η7Ν2
• Η7Ν3
• Η10Ν7

Το 10 με 20% του πληθυσμού παθαίνουν γρίπη κάθε χρόνο, και κατά μέσο όρο 36000 άνθρωποι από αυτούς πεθαίνουν από τη γρίπη ενώ γίνονται περίπου 114000 εισαγωγές σε νοσοκομείο.

Πως εκδηλώνεται η νόσος: Γρίπη συνήθως εκδηλώνεται με :

• Πυρετό
• Πονοκέφαλο
• Αδυναμία, κακουχία - εξάντληση
• Βήχα (συνήθως ξηρό)
• Πονόλαιμο
• Ρινική συμφόρηση και καταρροή
• Μυαλγίες
• Ναυτία – έμετο
• Κόκκινα μάτια

Διάγνωση:

Μπορεί να είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κάποιος την γρίπη από το κοινό κρυολόγημα στα αρχικά στάδια, αλλά τα συμπτώματα της γρίπης είναι ποιο σοβαρά από αυτά του κρυολογήματος.
  
Ποιες είναι οι επιπλοκές: Πιθανές επιπλοκές της γρίπης μπορεί να είναι:

• πνευμονία
• οξεία μέση ωτίτιδα
• παραρρινοκολπίτιδα
• οξεία βρογχίτις, βρογχιολίτις

Θεραπεία:  

• Ανάπαυση
• Λήψη άφθονης ποσότητας υγρών (χυμοί)
• Αποφυγή αλκοόλ και καπνού
• Φάρμακα για ανακούφιση των συμπτωμάτων (παυσίπονα και αντιπυρετικά)

Τα αντιβιοτικά στη γρίπη δε βοηθούν (όπως και σε όλες τις ιώσεις). Ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει αντιβίωση, αν υποψιάζεται βακτηριακή επιπλοκή (π.χ πνευμονία).

Η ασπιρίνη στα παιδιά και στους εφήβους με γρίπη (και άλλες ιώσεις), σχετίζεται με την εμφάνιση της σπάνιας αλλά θανατηφόρας κατάστασης που ονομάζεται σύνδρομο του Reye και δεν πρέπει να δίνεται. Η χορήγηση στους μικρούς ασθενείς υγρών, αντιπυρετικών με παρακεταμόλη (Depon, Panadol, Apotel), τα συχνά μπάνια αρκούν συνήθως να ελέγξουν τον πυρετό και την κακουχία που συνοδεύουν τη γρίπη.

Πώς να προφυλαχτείτε από τη νόσο - Πρόγνωση: Μία ημέρα από την έναρξη της γρίπης ο πάσχων αρχίζει να διασπείρει τον ιό. Οι ενήλικοι τον μεταδίδουν μέχρι και τρεις ημέρες από την έναρξη της συμπτωματολογίας, ενώ τα παιδιά μέχρι και επτά ή παραπάνω. Με την εισαγωγή του ιού στο σώμα τα συμπτώματα αρχίζουν μετά από ένα 24ωρο συνήθως. Μερικοί άνθρωποι δεν παρουσιάζουν συμπτώματα ή τα παρουσιάζουν πολύ ελαφριά, αλλά έχοντας τον ιό στο αναπνευστικό τους σύστημα τον μεταδίδουν στους άλλους.

Τονίζεται εκ νέου, ότι τα κύρια μέτρα για την αντιμετώπιση της έξαρσης της γρίπης σύμφωνα με τις οδηγίες των διεθνών οργανισμών υγείας, είναι:

• Η τήρηση των κανόνων υγιεινής, καθώς και η αποφυγή συγχρωτισμού, ιδιαίτερα σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων.

• Η ταχεία χρήση των αντι-ιικών φαρμάκων κατά της γρίπης με τις πρώτες εκδηλώσεις και πάντα κατά την κρίση των θεραπόντων ιατρών, χωρίς να αναμένεται η εργαστηριακή επιβεβαίωση. Ιδιαίτερη σημασία έχει η αντι-ιική θεραπεία στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού (ακόμη και σε ήπια νόσηση) και σε όσους νοσούν σοβαρά ή εμφανίζουν επιπλοκές.
• Ο εμβολιασμός των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού με το αντιγριπικό εμβόλιο συνιστάται καθ’ όλη τη διάρκεια της δραστηριότητας της νόσου. Για περισσότερες πληροφορίες, πατήστε ΕΔΩ.
•  Αξίζει να τονιστεί ότι η παρακολούθηση του νοσήματος στην Ελλάδα δείχνει ότι η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης συνήθως κορυφώνεται το Φεβρουάριο-Μάρτιο.

Είναι ασφαλές να φιλάμε το κατοικίδιό μας;

Οι περισσότεροι φιλόζωοι έχουν την τάση να φιλούν τα κατοικίδιά τους. Πολλοί όμως έχουν αναρωτηθεί για το κατά πόσον αυτά τα φιλιά που προσφέρουμε ή δεχόμαστε από το ζώο μας είναι ασφαλή. Το δεδομένο είναι ένα. Το στόμα των ζώων έχει μικρόβια. Είναι όμως αυτά τόσο επικίνδυνα όσο ορισμένοι πιστεύουν;
Τις απαντήσεις δίνει ο καθηγητής κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου Cornell Paul Maza ο οποίος λέει:
"Πολλά διαφορετικά βακτήρια στο σκύλο και τη γάτα είναι ίδια με τα βακτήρια των ανρθώπων. Το πιθανότερο είναι ότι δεν είναι πιο βρώμικα από εμάς. Είμαστε σχεδόν το ίδιο. Αν όμως οι ιδιοκτήτες των ζώων τους πλένουν συχνά τα δόντια τους, ίσως το στόμα των ζώων να είναι και πιο καθαρό από των ανθρώπων!
Τα περισσότερα βακτήρια και οι ιοί στο στόμα ενός σκύλου είναι τα ίδια με αυτά στο ανθρώπινο στόμα. Οπότε είναι ασφαλές να φιλάμε το σκύλο μας. Ίσως κολλήσετε περισσότερα...αν φιλήσετε έναν άνθρωπο, παρά έναν σκύλο ή μια γάτα!
Είναι πολύ σπάνιο να προκύψουν ζωονόσοι ή ασθένειες που μεταδίδονται από τα ζώα στον άνθρωπο. Η μετάδοση ασθένειας είναι πολύ πιο σπάνια από τη γάτα στον άνθρωπο και ακόμα πιο σπάνια από το σκύλο στον άνθρωπο.
Οι γάτες μπορεί να έχουν το βακτήριο Bartonella που μπορεί να κάνει τον άνθρωπο να νοσήσει ενώ η τοξοπλάσμωση ή άλλα παράσιτα που αφήνουν τα αυγά τους στις ακαθαρσίες των ζώων μπορεί να μεταδοθούν κατά λάθος. Αλλά και πάλι, είναι πολύ απίθανο, λέει ο Dr. Maza.
Για την περίπτωση που το κατοικίδιό μας έχει γλύψει τα γεννητικά του όργανα, πράγμα καθόλου σπάνιο, ο Dr. Maza απαντά πως παρότι το πλύσιμο της γάτας με τη γλώσσα της μπορεί να δημιουργήσει βακτήρια στο στόμα της, από τις ακαθαρσίες της, συνήθως αυτά καταπίνονται και δεν μένουν στο στόμα της για πολύ. Δεν πρέπει να πανικοβαλλόμαστε. Τα βακτήρια από τις ακαθαρσίες είναι σχεδόν ίδια με άλλα φυσιολογικά βακτήρια.
Πολλοί άνθρωποι δεν φιλούν το σκύλο ή τη γάτα τους γιατί φοβούνται τα μικρόβια. Ένα σκυλί που γλύφει ένα παιδί στο κεφάλι ή στο χέρι είναι συνήθως ασφαλές. Δεν χρειάζεται να κάνουμε σαν τρελοί, πιστεύοντας ότι παντού γύρω μας υπάρχουν βακτήρια και να στερούμε το παιδί από την επαφή με το ζώο. Μάλιστα το φιλί από ένα σκύλο ή μια γάτα ίσως είναι και ωφέλιμο για το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών.
Απλά θα πρέπει να τηρείται η κοινή καθημερινή υγιεινή, σε λογικά πλαίσια και όχι να αποστειρώνουμε τα πάντα γύρω μας. Να φοράμε γάντια όταν αλλάζουμε την άμμο της γάτας, να πλένουμε τα χέρια μας μετά την επαφή με ζώα, να βουρτσίζουμε τα δόντια του ζώου μας και να μην επιτρέπουμε στα ζώα να περιφέρονται στην κουζίνα ανεξέλεγκτα ή να καθαρίζουμε το πάγκο πριν το μαγείρεμα.
Ακόμα και άνθρωποι που έχουν ευαίσθητο ανοσοποιητικό, ή πάσχουν από HIV, ή είναι ηλικιωμένοι, δεν θα πρέπει να φοβούνται να φιλήσουν ένα σκύλο. Συμπερασματικά, η υγεία ωφελείται από τα ...φιλιά με τα ζώα μας και εξουδετερώνει τους κινδύνους να αρρωστήσουμε.
Πηγή: adespoto.gr

Τι είναι ο αιμορραγικός πυρετός Ebola

 Το Φεβρουάριο 2014 ανακοινώθηκε επιδημία ιογενούς αιμορραγικού πυρετού από ιό Ebola στη Γουινέα της Δυτικής Αφρικής. Μέχρι τις 13 Αυγούστου 2014, είχαν αναφερθεί  2127 κρούσματα συμπεριλαμβανομένων 1145 θανάτων, στην ευρύτερη αυτή περιοχή της Αφρικανικής Ηπείρου.

Η πλειονότητα των κρουσμάτων είναι ενήλικες ηλικίας 15 - 59 ετών. Από τον έλεγχο επιβεβαιωμένων εργαστηριακά κρουσμάτων με PCR, διαπιστώθηκε η  γονιδιακή ομοιότητα του στελέχους σε ποσοστό 98%, με το στέλεχος που προκάλεσε την επιδημία από ιό Ebola στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό το 2009.

Η επιδημία λαμβάνει χώρα σε 5 Κράτη της Δυτικής Αφρικής, Γουινέα, Λιβερία, Σιέρρα Λεόνε, Νιγηρία και Κονγκό.


Ο αιμορραγικός πυρετός Ebola είναι μια σπάνια, σοβαρή, συχνά θανατηφόρα ιογενής λοίμωξη. Η νόσος προσβάλλει ανθρώπους και αλλά πρωτεύοντα θηλαστικά (π.χ. πιθήκους, γορίλες, χιμπατζήδες). Ο ιός εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε ένα χωριό κοντά στον ποταμό Ebola στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και συγχρόνως στο Σουδάν. Η προέλευση του ιού είναι άγνωστη, ωστόσο αποθήκη του ιού στη φύση θεωρούνται ορισμένα είδη φρουτοφάγων νυχτερίδων που ενδημούν στην Αφρική.


Πώς μεταδίδεται; Ο ιός Ebola μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, με την άμεση επαφή (μέσω αμυχών του δέρματος ή βλεννογόνων) με αίμα, εκκρίσεις, όργανα, ιστούς, ή άλλα σωματικά υγρά (π.χ. σάλιο, ούρα, κόπρανα, σπέρμα κλπ.) μολυσμένων ατόμων, νεκρών ή ζωντανών, καθώς και με την έμμεση επαφή με αντικείμενα (όπως ρούχα, σεντόνια, χρησιμοποιημένες βελόνες) που έχουν μολυνθεί από σωματικά υγρά ασθενών. Στους τρόπους μετάδοσης περιλαμβάνεται και η χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενείς, έως και εφτά εβδομάδες (περίπου 2 μήνες) μετά την ανάρρωσή τους. Η μετάδοση στο περιβάλλον του νοσοκομείου Είναι συχνή, με την έκθεση επαγγελματιών υγείας και άλλων ατόμων που φροντίζουν ασθενείς χωρίς να λαμβάνουν τις απαραίτητες προφυλάξεις. Οι ασθενείς θεωρούνται μολυσματικοί από τη στιγμή που παρουσιάζουν συμπτώματα. Η ασθένεια μεταδίδεται, επίσης, μέσω της άμεσης επαφής με αίμα και άλλα σωματικά υγρά από μολυσμένα άγρια ζώα, νεκρά ή ζωντανά, όπως π.χ. πιθήκους, γορίλες, αντιλόπες και νυχτερίδες.

Μεταδίδεται με τον αέρα ο ιός; Ο ιός Ebola δεν μεταδίδεται μέσω του αέρα, όπως η γρίπη ή η φυματίωση.
Από τη στιγμή που θα μολυνθώ σε πόσο χρόνο θα εκδηλώσω τα συμπτώματα; Τα συμπτώματα εκδηλώνονται από 2 έως και 21 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό, συνήθως μέσα σε 8-10 ημέρες.


Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου; Η νόσος μπορεί να εκδηλωθεί ξαφνικά με πυρετό, έντονους μυϊκούς πόνους, αίσθηση αδυναμίας, πονοκέφαλο και πονόλαιμο. Το επόμενο στάδιο της ασθένειας περιλαμβάνει έμετο, ναυτία, διάρροια, ανορεξία, κοιλιακό πόνο, εξάνθημα και δυσλειτουργία του ήπατος και των νεφρών. Μερικοί ασθενείς εμφανίζουν, επίσης, αιμορραγικές εκδηλώσεις εσωτερικών και εξωτερικών οργάνων (π.χ. αιμορραγίες από τη μύτη, τα ούλα, το δέρμα (π.χ. μελανιές), αίμα στα εμέσματα ή/και στα κόπρανα, αιμορραγίες στο σημείο ενέσεων) και πολυοργανική ανεπάρκεια. Η θνητότητα της νόσου κυμαίνεται από 25% έως 90%, ανάλογα με το είδος του ιού. Υπάρχει θεραπεία ή εμβόλιο για τον ιό Ebola; Δεν υπάρχει ειδικό εμβόλιο ή θεραπεία για αυτή την ασθένεια. Η θεραπεία είναι υποστηρικτική και συμπτωματική.


Ποιός είναι ο κίνδυνος να μολυνθώ από τον ιό Ebola και πως μπορώ να προφυλαχθώ; Ακόμα και αν ζείτε ή έχετε ταξιδέψει σε περιοχές που έχουν πληγεί στην τρέχουσα επιδημία στη Δυτική Αφρική1, ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό Ebola είναι εξαιρετικά χαμηλός, εκτός εάν έχετε εκτεθεί σε αίμα ή σε άλλα σωματικά υγρά ενός νεκρού ή ζωντανού μολυσμένου ατόμου ή ζώου. Η συνήθης κοινωνική επαφή σε δημόσιους χώρους με άτομα που δεν φαίνεται να είναι άρρωστα δεν ενέχει κίνδυνο μετάδοσης του ιού Ebola. Δεν κινδυνεύετε να μολυνθείτε με τον ιό Ebola ανταλλάσσοντας χρήματα ή αγαθά ή κολυμπώντας σε πισίνα. Ο ιός Ebola δεν μεταδίδεται με το τσίμπημα κουνουπιών .
Ο ιός Ebola σκοτώνεται εύκολα με καλό πλύσιμο με σαπούνι, χλωρίνη (αραίωση 1:10), τα συνήθη αντισηπτικά / απολυμαντικά ή το στέγνωμα κάτω από τον ήλιο. Το πλύσιμο των ρούχων που έχουν μολυνθεί με βιολογικά υγρά σε πλυντήριο με απορρυπαντικό σε υψηλή θερμοκρασία μπορεί να εξουδετερώσει τον ιό Ebola. Ο ιός δεν επιζεί για μεγάλο χρονικό διάστημα σε επιφάνειες που είναι εκτεθειμένες στον ήλιο ή έχουν στεγνώσει.

Έχω ταξιδέψει πρόσφατα σε χώρα όπου παρουσιάσθηκαν κρούσματα της νόσου. Τι πρέπει να προσέξω;

Ο κίνδυνος να έχετε εκτεθεί στον ιό Ebola είναι εξαιρετικά χαμηλός. Ωστόσο: Σε περίπτωση που • εμφανίσετε πυρετό, ανεξήγητο αίσθημα κόπωσης, πόνους στους μυς και τις αρθρώσεις, διάρροια ή άλλα σοβαρά συμπτώματα μετά την επιστροφή σας από τις χώρες/περιοχές που αναφέρουν κρούσματα. • έχετε εκτεθεί άμεσα σε σωματικά υγρά νεκρού ή ζωντανού μολυσμένου ατόμου ή ζώου, καθώς και αν είχατε χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενή που έχει αναρρώσει από αιμορραγικό πυρετό:

• Αναζητείστε αμέσως ιατρική εκτίμηση και φροντίδα, αναφέροντας το ιστορικό των ταξιδιών σας. Τονίζουμε ότι τα συμπτώματα αυτά μπορεί να οφείλονται σε άλλη ασθένεια, όπως π.χ. η ελονοσία, η οποία απαιτεί άμεση διάγνωση και θεραπεία.

Πριν την επίσκεψή σας σε υπηρεσία υγείας επικοινωνήστε τηλεφωνικά με το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. (τηλ. 210-5212054). Θα χρειαστεί να απαντήσετε σε λίγες ερωτήσεις που θα βοηθήσουν να αξιολογήσουν τον κίνδυνο που διατρέχετε και θα σας δοθούν οδηγίες που να απευθυνθείτε, ενώ παράλληλα θα ειδοποιηθεί το ιατρικό προσωπικό να λάβει τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης.

Πηγές: ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ, Βασίλειος Διαμαντόπουλος

Ο κορονοϊός MERS που προκαλεί το «αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής», μας απειλεί με πανδημία;

Ο νέος φονικός κορονοϊός που εμφανίστηκε προπέρυσι και προκαλεί το «αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής» (MERS), δεν φαίνεται -προς το παρόν τουλάχιστον- να έχει τις μολυσματικές δυνατότητες να μετατραπεί σε πανδημία που θα αποτελέσει παγκόσμια απειλή. Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας νέας εκτίμησης από τους επιστήμονες του Ινστιτούτου Παστέρ του Παρισιού, οι οποίοι ανέλυσαν 55 περιστατικά της νόσου και εκτιμούν ότι ο ιός αντιμετωπίζει δυσκολίες στο να εξαπλωθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο. Όμως στο μέλλον αυτό μπορεί να αλλάξει, αν ο ιός πραγματοποιήσει τις κατάλληλες μεταλλάξεις, οπότε ο κίνδυνος πανδημίας θα είναι μεγάλος.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Αρνό Φοντανέ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «Lancet», σύμφωνα με το BBC και το πρακτορείο Ρόιτερ, αναφέρουν ότι κατά μέσο όρο κάθε ασθενής με τον ιό -σύμφωνα με το χειρότερο σενάριο- μολύνει 0,69 άλλους, με άλλα λόγια τρεις φορείς του ιού θα κολλήσουν κατά προσέγγιση άλλα δύο άτομα. Όταν ο αριθμός αυτός (λέγεται R0), που δείχνει τον ρυθμό εξάπλωσης ενός ιού, είναι μικρότερος από «1», τότε ο ιός σταδιακά φθίνει.

Αν, αντίθετα, ο αριθμός είναι μεγαλύτερος του «1» (το όριο για επιδημία), τότε τα περιστατικά μόλυνσης πρόκειται να αυξηθούν δραματικά στο μέλλον. Το 2002, ο ιός SARS ξεκίνησε την εξάπλωσή του από τη νοτιοανατολική Κίνα με δείκτη 0,80. Όμως μέσα σε μερικούς μόνο μήνες μεταλλάχτηκε έτσι ώστε ο δείκτης R0 αυξήθηκε σε 2,2 έως 3,7 (ένδειξη πανδημίας πλέον), οπότε ο ιός κατάφερε να εξαπλωθεί παγκοσμίως, σκοτώνοντας τελικά περίπου το ένα δέκατο των 8.000 ανθρώπων που μόλυνε.

«Όπως έχουν τώρα τα πράγματα, ο ιός MERS δεν είναι ικανός να ξεκινήσει μια επιδημία. Η ανησυχία μου είναι ότι οι άνθρωποι θα το διαβάσουν αυτό και θα πάψουν να ανησυχούν, όμως το αντίθετο είναι η αλήθεια. Αυτή ακριβώς είναι η κατάλληλη στιγμή να εντοπίσουμε το ζώο ξενιστή και να το σταματήσουμε», δήλωσε ο Φοντανέ.

«Ο κορονοϊός MERS δεν έχει εξαπλωθεί τόσο γρήγορα, ούτε τόσο ευρέως όσο ο SARS. H προσαρμογή του SARS στους ανθρώπους χρειάστηκε μερικούς μήνες, ενώ ο MERS ήδη κυκλοφορεί για πάνω από ένα χρόνο στους ανθρώπινους πληθυσμούς, χωρίς να έχει μεταλλαχτεί σε πανδημική μορφή», πρόσθεσε ο Γάλλος επιστήμονας. Επεσήμανε όμως ότι είναι πιθανό πως ορισμένα πιο ήπια περιστατικά λοίμωξης με τον MERS να έχουν περάσει απαρατήρητα, οπότε, σε αυτή την περίπτωση, ο δείκτης εξάπλωσης R0 είναι στην πραγματικότητα μεγαλύτερος.

Εκτός από τους ανθρώπους, ο MERS έχει εντοπιστεί σε καμήλες στο Κατάρ καθώς και σε μια νυχτερίδα στη Σαουδική Αραβία. Θετικά δείγματα σε καμήλες έχουν εντοπιστεί και σε άλλες χώρες, γεγονός που σημαίνει ότι ενδεχομένως να είναι φορείς του κοροναϊού ή κάποιου άλλου παρόμοιου. Πάντως, οι επιστήμονες δεν μπορούν να πουν με βεβαιότητα ότι οι καμήλες είναι η πηγή του ιού. Για το λόγο αυτό, συνεχίζουν να συλλέγουν στοιχεία, ώστε να μπορέσουν να καθορίσουν τον ρόλο των νυχτερίδων, των καμηλών και άλλων ζώων στην μετάδοση του MERS.

Όπως και το SARS, προκαλεί λοίμωξη του αναπνευστικού και οι ασθενείς παρουσιάζουν πυρετό, βήχα και αναπνευστικά προβλήματα και συχνά προκαλεί – μοιραία – πνευμονία. Ωστόσο, σε αντίθεση με το SARS, το MERS προκαλεί επίσης νεφρική ανεπάρκεια. Μέχρι σήμερα, δεν έχει υπάρξει προληπτική θεραπευτική αγωγή για το MERS.

Σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο επίσημο απολογισμό του ΠΟΥ ο οποίος δόθηκε στη δημοσιότητα, από το Σεπτέμβριο του 2012 μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί παγκοσμίως 496 κρούσματα. 
Περισσότερο από κάθε άλλη χώρα έχει πληγεί η Σαουδική Αραβία, με 169 θανάτους να έχουν καταγραφεί στο βασίλειο από την εμφάνιση του MERS το 2012 μέχρι 19/5/2014.

Κρούσματα έχουν καταγραφεί σε πολλές χώρες – ανάμεσά τους στην Ιορδανία, στην Αίγυπτο, στον Λίβανο ή ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής – αλλά στην πλειονότητά τους τα πρόσωπα που μολύνθηκαν είχαν ταξιδέψει πρόσφατα ή εργάζονταν στη Σαουδική Αραβία.
Το Ριάντ έχει ανακοινώσει συνολικά 500 κρούσματα του MERS, το οποίο σκοτώνει περίπου το 30% των ανθρώπων που προσβάλλει.
Το πρώτο κρούσμα του MERS στην Ελλάδα αφορά έναν Ελληνικής καταγωγής μόνιμο κάτοικο Σαουδικής Αραβίας που έφτασε στην Αθήνα τη Μεγάλη Πέμπτη (2014).

Σύμφωνα με τους ερευνητές του Ινστιτούτου Παστέρ, ο MERS, αν και έχει πολλές κλινικές, επιδημιολογικές και ιολογικές ομοιότητες με τον SARS, έχει αρκετά διαφορετική βιολογία. Μια βασική διαφορά τους είναι ότι χρησιμοποιούν διαφορετικούς υποδοχείς για να μολύνουν τα κύττταρα στους αεραγωγούς του ανθρώπου.

 Τι να κάνετε εάν είστε άρρωστοι και προσφάτως ταξιδέψατε στην Αραβική Χερσόνησο;

Εάν έχετε εκδηλώσει πυρετό και άλλα συμπτώματα του κατώτερου αναπνευστικού, όπως βήχα ή δύσπνοια, εντός 14 ημερών από ταξίδι στην Αραβική Χερσόνησο ή κάποια όμορη χώρα, θα πρέπει να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια αναφέροντας λεπτομερώς όσες πληροφορίες σας ζητηθούν.

Πως μπορείτε να προστατευθείτε;

Σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για την πρόληψη των αναπνευστικών λοιμώξεων:

α) Πλένετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα. Βοηθήστε επίσης τα μικρά παιδιά να κάνουν το ίδιο. Αν δεν είναι διαθέσιμα νερό και σαπούνι, τότε χρησιμοποιήστε απολυμαντικό χεριών με βάση το αλκοόλ.

β) Καλύψτε την μύτη και το στόμα σας με χαρτομάντηλο, όταν βήχετε ή φτερνίζεστε και στη συνέχεια πετάξτε το στο καλάθι απορριμμάτων.

γ) Αποφύγετε να αγγίξετε τα μάτια, την μύτη και το στόμα σας με ακάθαρτα χέρια.

δ) Αποφύγετε την στενή επαφή, όπως ανταλλαγή φιλιού, κοινή χρήση μαχαιροπήρουνων ή άλλων οικιακών σκευών με άτομα που είναι άρρωστα.

ε) Καθαρίζετε και απολυμαίνετε τακτικά επιφάνειες όπως ο πάγκος της κουζίνας, τα πόμολα, οι πόρτες και τα παιχνίδια των παιδιών

Υπάρχει εμβόλιο;

Προς το παρόν δυστυχώς δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο κατά του MERS, αν και έχουν ήδη αρχίζει να γίνονται προσπάθειες για την παρασκευή του.

Υπάρχουν άλλες διαθέσιμες θεραπείες;

Δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο θεραπευτικό πρωτόκολλο για την αντιμετώπιση των επιπλοκών που προκαλεί ο MERS. Η αγωγή, προς το παρόν, εστιάζει στην ανακούφιση της συμπτωματολογίας που εμφανίζει κάθε ασθενής.

Υπάρχει διαγνωστική εξέταση;

Το Εργαστήριο Αναφοράς Γρίπης Ν.Ελλάδος που εδρεύει στο Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ, έχει αναπτύξει μοριακές εξετάσεις για την ανίχνευση και επιβεβαίωση των κρουσμάτων MERS. Διενεργεί αλληλούχιση τμήματος του γονιδιώματος και ορολογικές εξετάσεις για την παρουσία αντισωμάτων του ιού.

Τι μπορώ να κάνω για να προστατεύσω τον εαυτό μου;

Όπως προαναφέρθηκε, ο ακριβής τρόπος μετάδοσης δεν είναι ακόμα γνωστός. Συνιστώνται τα μέτρα προφύλαξης που ισχύουν και για τις άλλες ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού, δηλαδή η αποφυγή στενής επαφής με άτομα που παρουσιάζουν τα συμπτώματα της νόσου (βήχας, φτέρνισμα) και έχουν πρόσφατα ταξιδέψει σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Επίσης η τήρηση των κανόνων υγιεινής των χεριών και των κανόνων αναπνευστικήςυγιεινής και συγκεκριμένα:

Υγιεινή χεριών:

Πλένετε τα χέρια σας συχνά, ιδιαίτερα όταν είναι λερωμένα και όταν φροντίζετε στο σπίτι κάποιον που είναι ασθενής. Η υγιεινή των χεριών προλαμβάνει επίσης τη μετάδοση λοιμώξεων σε σας (μέσω αγγίγματος μολυσμένων επιφανειών) και, προκειμένου για τα νοσοκομεία, τη μετάδοση λοιμώξεων σε ασθενείς, επαγγελματίες υγείας και άλλους.

Πλένετε τα χέρια σας με σαπούνι και άφθονο νερό, όταν είναι εμφανώς λερωμένα. Εάν δεν είναι εμφανώς λερωμένα, μπορείτε να τα πλύνετε με σαπούνι και νερό ή να χρησιμοποιήστε καθαριστικά χειρών βασισμένα στο οινόπνευμα.

Υγιεινή του Αναπνευστικού:

Καλύψτε το στόμα και τη μύτη σας με ιατρική μάσκα, μαντήλι, το μανίκι σας ή τον λυγισμένο αγκώνα σας, όταν βήχετε ή φταρνίζεστε. Πετάξτε το χρησιμοποιημένο μαντήλι σε κλειστό κάδο αμέσως μετά τη χρήση. Εφαρμόστε τα μέτρα υγιεινής των χεριών μετά από κάθε επαφή με εκκρίματα του αναπνευστικού.

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού:

Να παρακολουθείτε την υγεία σας στον προορισμό σας.

Να τηρείτε σχολαστικά τα μέτρα υγιεινής όπως:

- προσεκτικό και συχνό πλύσιμο χεριών με νερό και σαπούνι ή καθαρισμό με αλκοολούχο διάλυμα.

- κάλυψη στόματος και μύτης με χαρτομάντηλο κατά το βήχα ή το φτάρνισμα. Το χαρτομάντηλο χρειάζεται να πετιέται αμέσως στα σκουπίδια.

- αποφυγή επαφής των χεριών με το στόμα, τη μύτη και τα μάτια για πρόληψη διασποράς μικροβίων.

Να αποφεύγετε την επαφή με ασθενείς με συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού.

Να αποφεύγετε κλειστούς χώρους με συνωστισμό.

Πού μπορώ να εξεταστώ;

Εαν κάποιος εμφανίσει πυρετό και συμπτώματα λοίμωξης του κατώτερου αναπνευστικού (βήχα ή δύσπνοια) σε διάστημα 14 ημερών από το ταξίδι του σε χώρα της Αραβικής Χερσονήσου ή σε κάποια γειτονική, πρέπει να ειδοποιήσει τον θεράποντα του ιατρό και να αναφέρει το ταξιδιωτικό ιστορικό του.

Σε περίπτωση πού ο ιατρός που σας παρακολουθεί, συστήσει έλεγχο για MERS, μπορείτε να απευθυνθείτε στο τμήμα Αναλύσεων του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ (τηλ.210 6478804-806).

Πηγή: ΑΜΠΕ

Πόσα τσιγάρα καπνίζει το βλαστάρι σας;

Πρώτη χώρα παραμένει η Ελλάδα σε αριθμό καπνιστών στην Ευρώπη και μία από τις πρώτες χώρες παγκοσμίως.

Σύμφωνα με έρευνες, ένας στους δέκα καπνιστές στην χώρα μας έχει ξεκινήσει το κάπνισμα  από την ηλικία των 7 ετών, ενώ κάθε χρόνο στην Ελλάδα χάνουν την ζωή τους από το κάπνισμα περίπου 10.000 άνθρωποι.

Πρώτοι στην κατανάλωση καπνού ανάμεσα στους ανήλικους είναι οι Πελοποννήσιοι, ενώ στους ενήλικες, την πρωτιά διεκδικούν οι κάτοικοι της Κρήτης και των νησιών του Αιγαίου.

Τα στοιχεία της Global Youth Tobacco Survey (GTYS) για τη χρήση καπνού από νέους ηλικίας 13 – 15 ετών στη χώρα μας, η οποία διεξήχθη από την Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας (ΕΣΔΥ) είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικά.

Το GYTS είναι μία εθνικά αντιπροσωπευτική μελέτη που γίνεται στα σχολεία με τη συμμετοχή μαθητών ηλικίας 13-15 ετών.
Στη χώρα μας, το 15% των παιδιών καπνίζουν τσιγάρα, ποσοστά που μεταφράζονται στο 16.9% των αγοριών και 12.9% των κοριτσιών.

Σύμφωνα με την έρευνα, το 56.7% των μαθητών εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα στο σπίτι τους, ενώ το 67.4% των μαθητών εκτίθενται στο τσιγάρο μέσα σε κλειστούς δημόσιους χώρους
Επιπλέον, το 67.9% αγόρασε τσιγάρα από κατάστημα ή περίπτερο, με το 87,3% να μην αντιμετώπισε κανένα πρόβλημα στην αγορά τους λόγω της ηλικίας τους.

Φαίνεται, παράλληλα, πως οι προωθητικές ενέργειες από τις εταιρείες βρίσκουν το στόχο τους, αφού 4 στους 10 μαθητές είδαν διαφημίσεις/προώθηση καπνικών προϊόντων σε σημεία πώλησής τους και ένας στους 10 μαθητές έχουν κάτι με το εταιρικό λογότυπο κάποιας καπνοβιομηχανίας.
Ωστόσο, 5 στους 10 μαθητές είδαν και τα αντικαπνιστικά μηνύματα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Η GYTS έδειξε πως το 77.2% των μαθητών δηλώνουν ότι γνωρίζουν ότι σίγουρα η έκθεση τους στο παθητικό κάπνισμα βλάπτει την υγεία τους, ενώ το 82.1% των μαθητών υποστηρίζουν την απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους.

Αντίστοιχα, η έρευνα για τους ενήλικες η Global Adult Tobacco survey (GATS) έδειξε ότι 3,5 εκατομμύρια Έλληνες καπνίζουν (38,2%), με τους άνδρες να «προηγούνται», με ποσοστό 51.2%, ενώ το 25.7% των γυναικών ανάβει τσιγάρο. Ειδικά στις ηλικίες 25 έως 44, 64.2% των ανδρών και 37% των
γυναικών καπνίζουν. Μάλιστα, το 72.2% των καπνιστών παρουσιάζουν μεγάλη εξάρτηση από τη νικοτίνη αφού καπνίζουν το πρώτο τους τσιγάρο μέσα στα πρώτα 30 λεπτά από το πρωινό ξύπνημα.

Ωστόσο, μόνο 2 στους 10 καπνιστές έκανε προσπάθεια διακοπής τους τελευταίους 12 μήνες, ενώ 5 στους 10 καπνιστές προγραμματίζουν ή σκέφτονται να διακόψουν το κάπνισμα. Παρόλα αυτά, 4 στους 10 δεν ενδιαφέρονται καθόλου για τη διακοπή του.

Το 52.3% των ερωτηθέντων που δουλεύουν σε εσωτερικούς χώρους εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα στη δουλειά τους καθημερινά, ενώ το 65.7% εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα στο σπίτι τους. Αντίστοιχα, το 72.2% έχει εκτεθεί σε παθητικό κάπνισμα σε εστιατόρια, με το 84.1% των μη καπνιστών να υποστηρίζουν το νόμο για την απαγόρευση του καπνίσματος στα εστιατόρια.

Τι είναι το μονοξείδιο του άνθρακα; Γιατί έχει χαρακτηρισθεί ως “σιωπηλός δολοφόνος”;

Το μονοξείδιο του άνθρακα (CO) είναι το προϊόν της ατελούς καύσης οργανικών ουσιών. Η δηλητηρίαση με το αέριο αυτό είναι μια ύπουλη κατάσταση, καθώς είναι άοσμο, ενώ δεν διακρίνεται στην ατμόσφαιρα όπως ο καπνός.

Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι ισχυρό δηλητήριο, που εισπνεόμενο, στην αρχή προκαλεί ζάλη, ακολουθεί πονοκέφαλος, αδυναμία του δηλητηριασμένου που ενώ καταλαβαίνει ότι κάτι τρομερό συμβαίνει, δεν μπορεί να αντιδράσει και τέλος χάσιμο των αισθήσεών του και κώμα. Πολύ χαρακτηριστικό είναι το βαθύ κόκκινο χρώμα που αποκτά το θύμα (σαν κεράσι), που είναι εμφανές και στο πρόσωπο.
Οι τοξικές και θανατηφόρες ιδιότητες του μονοξειδίου του άνθρακα (CO) είναι γνωστές από την αρχαιότητα, όταν χρησιμοποιούσαν τον εγκλεισμό σε μικρά κλειστά λουτρά με μισοαναμμένα κάρβουνα για την εκτέλεση ληστών. Το 1940, το μονοξείδιο του άνθρακα των καυσαερίων ειδικά διασκευασμένων αυτοκινήτων (των περίφημων "Gaswagen") χρησιμοποιήθηκε από το ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας στα πλαίσια της ευγονικής εκστρατείας για την ομαδική "ευθανασία" χιλιάδων εκ γενετής ανάπηρων, πνευματικά καθυστερημένων και ψυχασθενών ατόμων…

Τα πιο συνηθισμένα ατυχήματα από εισπνοή CO αφορούν οδηγούς οχημάτων που κοιμούνται μέσα σε αυτά με αναμμένη τη μηχανή, ανθρακωρύχους, οινοποιούς που συντηρούν κρασί σε φάση ζύμωσης σε αποθήκες χωρίς αερισμό και παραμένουν στο χώρο για πολύ ώρα εργαζόμενοι, μηχανικούς αυτοκινήτων που επισκευάζουν οχήματα σε κλειστά γκαράζ με κακό αερισμό.
Επίσης ατυχήματα από εισπνοή CO, προκαλούνται από συσκευές οικιακής θέρμανσης όπως μαγκάλι, τζάκι η σόμπα σε χώρους που δεν αερίζονται επαρκώς.

Στην Ελλάδα, το θέμα της προστασίας έναντι του μονοξειδίου του άνθρακα ήλθε στην επικαιρότητα λόγω της στροφής μεγάλου μέρους του πληθυσμού στη θέρμανση με καύση ξύλου ή διαφόρων προϊόντων του (pellets), εξαιτίας του δυσβάσταχτου πλέον κόστους του πετρελαίου για τα συστήματα κεντρικής θέρμανσης. Επίσης ιδιαίτερα επίκαιρο θεωρείται το ενδεχόμενο δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα που εκλύεται από ξεχασμένες μέχρι πρόσφατα οικιακές συσκευές θέρμανσης, όπως μαγκάλια, σόμπες πετρελαίου χωρίς σωλήνες, σόμπες υγραερίου (σημεία των καιρών, αφού κάποιοι αποφάσισαν να εξακολουθούν μας “τιμωρούν” σαν πολίτες αυτής της έρμης χώρας…). Επειδή τα σύγχρονα κουφώματα είναι αεροστεγή, δημιουργούνται εύκολα συνθήκες για ανάπτυξη μη τέλειας καύσης και ο κίνδυνος δηλητηρίασης με μονοξείδιο του άνθρακα είναι πολύ πιο εμφανής.

Μηχανισμός δράσης:

Η τοξική δράση του CO οφείλεται στο ότι συνδέεται σταθερά με την αιμοσφαιρίνη σχηματίζοντας καρβοξυαιμογλοβίνη, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να μην μπορεί να προσλάβει οξυγόνο από τον αέρα. Αυτό συμβαίνει γιατί το μονοξείδιο του άνθρακα έχει μεγαλύτερη χημική συγγένεια με την αιμοσφαιρίνη, 200-250 φορές μεγαλύτερη απ, ό,τι το οξυγόνο. Το κύριο πρόβλημα με το CO είναι το ότι δεν προκαλεί κατά την εισπνοή του κάποιον ερεθισμό και είναι τελείως άοσμο σε αντίθεση με άλλα ακόμη τοξικότερα αέρια (χλώριο, υδρόθειο, υδροκυάνιο) των οποίων η έντονη οσμή ή η ερεθιστική δράση προειδοποιεί τον άνθρωπο και του δίνει χρόνο για να απομακρυνθεί από τον χώρο με την τοξική ατμόσφαιρα πριν η συγκέντρωσή τους φθάσει σε θανάσιμα επίπεδα.

Όλοι οι άνθρωποι και τα ζώα μπορεί να υποστούν δηλητηρίαση από CO. Μερικές ομάδες του πληθυσμού όπως τα έμβρυα, τα βρέφη και τα άτομα με χρόνια καρδιολογικά ή αναπνευστικά προβλήματα είναι πιο ευαίσθητα στις επιπτώσεις του μονοξειδίου του άνθρακα.
Η αύξηση του CO στο αίμα επηρεάζει διάφορα ανθρώπινα όργανα και πρώτα - πρώτα αυτό στο οποίο η έλλειψη οξυγόνου έχει άμεσες συνέπειες, τον εγκέφαλο. Τα αποτελέσματα είναι η μείωση της φυσικής και πνευματικής ικανότητας του ανθρώπου. Είναι φανερό ότι τις συνέπειες αυτές υφίστανται οι οδηγοί αυτοκινήτων που το επάγγελμα τους υποχρεώνει να κινούνται σε πολυσύχναστους δρόμους. Επίσης οι τροχονόμοι ή και άλλες κατηγορίες ανθρώπων που είναι υποχρεωμένοι να περνούν πολλές ώρες σε κυκλοφοριακούς κόμβους. Το γεγονός αυτό πρέπει να παίρνεται υπόψη ώστε ο χρόνος παραμονής τους να είναι κατά το δυνατόν μικρότερος.

Το κάπνισμα του τσιγάρου και κυρίως η τελευταία μόδα μεταξύ της νεολαίας, του ναργιλέ (βλέπε ΕΔΩ), δημιουργεί μεγάλες συγκεντρώσεις CO, με αποτέλεσμα να σχηματίζεται αρκετή ποσότητα καρβοξυαιμογλοβίνης σε μικρό χρονικό διάστημα. Το γεγονός αυτό πρέπει να το παίρνει σοβαρά υπόψη κανείς, όταν μάλιστα ζει στο περιβάλλον μιας πόλεως όπου η ατμόσφαιρα είναι επιβαρυμένη με διάφορους αέριους ρύπους η συνεργιστική δράση των οποίων σε πολλές περιπτώσεις δεν έχει ακόμα εκτιμηθεί. 
To μονοξείδιο του άνθρακα είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικό για το έμβρυο μητέρων που καπνίζουν και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την υγεία του εμβρύου, την ανάπτυξή του (πριν την γέννηση), όπως και να προκαλέσει σ' αυτό καρδιαγγειακά προβλήματα.

Πρώτες βοήθειες:

Απομάκρυνση του ατόμου απ τον τόπο πού βρίσκεται το δηλητήριο. Αν το θύμα δεν αναπνέει πρέπει να εφαρμοστεί τεχνητή αναπνοή. Άμεση διακομιδή του στο νοσοκομείο με ασθενοφόρο και χορήγηση οξυγόνου. 
Ευτυχώς, η τοξική δράση του CO δεν είναι αθροιστική. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια δεν καταστρέφονται και η βλάβη τους είναι 100% αντιστρεπτή. Εάν δοθεί ευκαιρία στον άνθρωπο να αναπνεύσει καθαρό αέρα σε περιπτώσεις ελαφριάς δηλητηρίασης, ή καθαρού οξυγόνου σε περιπτώσεις βαρύτερης δηλητηρίασης, ο οργανισμός επανέρχεται στη φυσιολογική λειτουργία του, εκτός βέβαια αν έχει επέλθει κάποια μόνιμη εγκεφαλική βλάβη λόγω της παρατεταμένης έλλειψης οξυγόνου (ανοξίας).


Προφύλαξη:

Σε περίπτωση χρήσης συσκευών καύσης (μαγκάλια, σόμπες υγραερίου κλπ) είναι απαραίτητος ο καλός συνεχής αερισμός του χώρου.
Είναι απαραίτητο το τακτικό σέρβις των συστημάτων θέρμανσης που λειτουργούν με πετρέλαιο, φυσικό αέριο, κάρβουνο ή άλλη βιομάζα από ειδικευμένο τεχνικό. Αν η φλόγα από το υγραέριο είναι κίτρινη αντί να είναι μπλε, αυτό μπορεί να αποτελεί προειδοποίηση για προβληματική καύση και για πιθανές εκπομπές μονοξειδίου του άνθρακα.
Ποτέ δεν πρέπει να κοιμόμαστε με αναμμένο μαγκάλι ή αναμμένη σόμπα υγραερίου ή πετρελαίου.
Ποτέ να μην επαναπαύεστε όταν χρησιμοποιείτε συσκευές που μπορούν να εκπέμπουν μονοξείδιο του άνθρακα. Σήμερα υπάρχουν οικιακοί συναγερμοί διαφόρων τύπων για τον εντοπισμό του μονοξειδίου του άνθρακα.
Διαρροή της εξάτμισης προς το εσωτερικό του αυτοκινήτου μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες συγκεντρώσεις CO στη καμπίνα του αυτοκινήτου. Ποτέ μη βάζετε σε λειτουργία το αυτοκίνητο σας μέσα σε κλειστό γκαράζ. Το μονοξείδιο του άνθρακα από τα καυσαέρια μπορεί να φτάσει πολύ γρήγορα σε υψηλές και επικίνδυνες συγκεντρώσεις.

Διάβασε επίσης

Θέρμανση με τζάκι: Ενδιαφέροντα ευρήματα - μερικές συμβουλές. 

(πάτησε ΕΔΩ)

Εχω βήχα! Τι μπορεί να σημαίνει;

Ο βήχας αποτελεί έναν πολύ χρήσιμο μηχανισμό άμυνας του αναπνευστικού συστήματος, καθώς μας βοηθάει να αποβάλλουμε βλαβερά σωματίδια και μικροοργανισμούς που εισέρχονται σε αυτό. Ωστόσο, συχνά είναι και ένα "καμπανάκι" που προειδοποιεί ότι κάτι δεν πάει καλά στον οργανισμό.

1. Γιατί ξυπνάω με βήχα και φλέματα
Τι μπορεί να σημαίνει: αν καπνίζεις, γνωρίζεις καλά αυτόν το βήχα, καθώς πρόκειται για το γνωστό "τσιγαρόβηχα", που βοηθάει τον οργανισμό να απομακρύνει την περιττή βλέννα που παράγεται στον ερεθισμένο βλεννογόνο του αναπνευστικού.
Tι να κάνεις: επειδή ο "τσιγαρόβηχας" παραπέμπει κατευθείαν στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία συνιστά στους καπνιστές να κάνουν μια εξέταση σπιρομέτρησης και αν τα συμπτώματα του βήχα είναι έντονα, να κόψουν αμέσως το κάπνισμα. Aν κόψεις το τσιγάρο, ο βήχας θα σταματήσει σε σύντομο χρονικό διάστημα. Aπόφυγε τα αντιβηχικά, καθώς καταστέλλουν το σύμπτωμα και η βλέννα παραμένει στους πνεύμονες.

2. Βήχας ξαφνικός που επιμένει
Tι μπορεί να σημαίνει: είναι ο βήχας που αναγγέλλει ένα κρυολόγημα ή γρίπη και μπορεί να διαρκέσει μέχρι και τρεις εβδομάδες. Αν συνεχιστεί για περισσότερες μέρες, τότε είναι πιθανόν να έχουν βρει πρόσφορο έδαφος και να έχουν αναπτυχθεί σοβαρότερες παθήσεις του αναπνευστικού, όπως η βρογχίτιδα και η πνευμονία. Ο επίμονος βήχα μπορεί να κρύβει και άλλες ασθένειες, όπως άσθμα, ιγμορίτιδα και αλλεργίες.
Τι να κάνεις: αν οφείλεται σε κοινό κρυολόγημα (που συνοδεύεται με μπούκωμα και δακρύρροια), ακολούθησε τις κλασικές συμβουλές για υγιεινή διατροφή και ζεστά ροφήματα και οπλίσου με υπομονή μέχρι η ίωση να κάνει τον κύκλο της. Όταν ο βήχας μετριάζεται μεν, αλλά συνεχίζει σποραδικά στη διάρκεια της νύχτας και διαρκεί ήδη 2-3 εβδομάδες, χρειάζεται η συμβουλή του γιατρού.

3. Βήχας που εμφανίζεται κυρίως το βράδυ (την ώρα του ύπνου)
Tι μπορεί να σημαίνει: αν μέσα στη νύχτα σε πιάνει έντονος ξερός βήχας και είσαι ήδη κρυολογημένος, δεν υπάρχει λόγος να ανησυχήσεις. Ο βήχας θα υποχωρήσει μαζί με το κρυολόγημα. Απλώς η συμφόρηση της μύτης και των ρινικών κόλπων ξεραίνει το λάρυγγα τη νύχτα, κι αυτό μπορεί να προκαλέσει κάποιον ερεθισμό. Όμως, αν ο βήχας εμφανίζεται τα βράδια χωρίς να συνυπάρχει κάποια ίωση, μπορεί να είναι σημάδι αλλεργίας.
Τι να κάνεις: αν επιβεβαιωθεί από το γιατρό πρόβλημα αλλεργίας, διατήρησε το υπνοδωμάτιό δροσερό και ξηρό (η υπερβολική ζέστη αποξηραίνει τους βλεννογόνους και ευνοεί τις αναπνευστικές αλλεργίες). Έπειτα, φρόντισε να αερίζεις καθημερινά το χώρο, απομακρύνοντας τα μάλλινα υφάσματα και προτιμώντας σκεπάσματα, μαξιλάρια και κουρτίνες από συνθετικά υλικά.

4. Νευρικός βήχας
Tι μπορεί να σημαίνει: εάν ο βήχας εκδηλώνεται μόνο την ημέρα, χωρίς να συνοδεύει κάποια ασθένεια, μάλλον πρόκειται για ένα είδος βήχα που χαρακτηρίζεται ως "νευρικός" και οφείλεται κυρίως σε ανεξέλεγκτο άγχος, αφού δεν υπάρχει κανένας συγκεκριμένος λόγος που να τον προκαλεί.
Τι να κάνεις: για να τον αντιμετωπίσεις, πρέπει πρώτα να βρεις την αιτία που σε αγχώνει και σου προκαλεί αυτή την κατάσταση.

5. Βήχας που φέρνει και καούρες
Tι μπορεί να σημαίνει: το πιθανότερο είναι ο βήχας να οφείλεται σε γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, δηλαδή στην επιστροφή υγρών από το στομάχι στον οισοφάγο εξαιτίας της ανεπάρκειας του κάτω οισοφαγικού σφιγκτήρα. H πάθηση αυτή προκαλεί επιπλέον δυσκολία κατάποσης και κάψιμο στο στήθος.
Tι να κάνεις: προτίμησε τα πολλά και μικρά γεύματα και μην ξαπλώνεις αμέσως μετά το φαγητό γιατί έτσι διευκολύνεται η άνοδος του περιεχομένου του στομάχου προς τον οισοφάγο. Εάν θέλεις οπωσδήποτε να ξεκουραστείς, βάλε δύο μαξιλάρια στην πλάτη, ώστε να παρεμποδίζεται η παλινδρόμηση. Τα βράδια φρόντισε να πέφτεις για ύπνο με ελαφρύ στομάχι. Αν κριθεί απαραίτητο, ο γιατρός μπορεί να σου συστήσει κάποιο αντιόξινο φάρμακο.

6. Βήχας με σφύριγμα
Tι μπορεί να σημαίνει: εάν παρουσιάζεται δύσπνοια, βράσιμο στο στήθος και ενώ αναπνέεις, ακούγεται ένας θόρυβος σαν σφύριγμα. Ο συγκεκριμένος βήχας ενδέχεται να είναι προάγγελος άσθματος ή να συνοδεύει μια ασθματική κρίση. Πολλές φορές, προηγούνται της κρισής κάποια προειδοποιητικά σημάδια, όπως πονοκέφαλος, φταρνίσματα, βάρος στο στομάχι. Στα νήπια, το άσθμα συνήθως εμφανίζεται με βήχα κατά το παιχνίδι, το κλάμα ή κατά τη διάρκεια της νύχτας. Συμπτώματα μπορεί επίσης να εμφανιστούν και κατά τη διάρκεια ενός κοινού κρυολογήματος.
Τι να κάνεις: Πήγαινε για πνευμονολογική εξέταση και σπιρομέτρηση, το συντομότερο δυνατόν.

7. Ο βήχας που μοιάζει με γάβγισμα
Tι μπορεί να σημαίνει: αυτός ο βήχας εκδηλώνεται ξαφνικά μέσα στη νύχτα και δίνει την εντύπωση πως διακόπτεται η αναπνοή σου. Συχνά, προκαλείται από λαρυγγίτιδα η οποία οφείλεται σε ιό.
Τι να κάνεις: η πρώτη κίνηση είναι να ανοίξεις το παράθυρο για να μπει φρέσκος αέρας. Αν η κατάστασή δεν βελτιωθεί άμεσα, πήγαινε στο μπάνιο, κλείσε την πόρτα και ανοίξε τη βρύση του ζεστού νερού μέχρι να γεμίσει ο χώρος υδρατμούς, οι οποίο θα σου κάνουν καλό. Ελέγξτε αν έχεις πυρετό, γιατί συχνά η λαρυγγίτιδα κάνει μέτριο πυρετό. Σε κάθε περίπτωση, τα βρέφη και τα πολύ μικρά παιδιά θα πρέπει οπωσδήποτε να μεταφέρονται στο νοσοκομείο, επειδή υπάρχει κίνδυνος απόφραξης των αεραγωγών.

8. Παροξυσμικός βήχας
Tι μπορεί να σημαίνει: αν παρουσιάσεις έντονο παροξυσμικό βήχα, τότε μάλλον έχεις στραβοκαταπιεί κάτι.
Τι να κάνεις: μη βάλεις το χέρι στο στόμα γιατί το πιο πιθανό είναι να κάνεις μεγαλύτερη ζημιά. Πήγαινε αμέσως στο γιατρό.

Να θυμάσαι:
1. Όταν ο βήχας διαρκεί λιγότερο από τρεις εβδομάδες, θεωρείται οξύς, ενώ όταν ξεπερνά αυτό το χρονικό διάστημα, λέγεται χρόνιος και είναι απαραίτητο να διερευνηθεί η αιτία που τον προκαλεί.
2. Oρισμένα φάρμακα για την πίεση και την καρδιακή ανεπάρκεια (οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης) μπορεί να έχουν ως ανεπιθύμητη παρενέργεια το χρόνιο ξηρό βήχα. Ωστόσο, αυτό δεν συμβαίνει συχνά και αντιμετωπίζεται με τη διακοπή του συγκεκριμένου φαρμάκου και τη ρύθμιση της πίεσης με φάρμακο άλλης κατηγορίας.
3. Από τη στιγμή που ο βήχας συνοδεύει ιογενείς καταστάσεις του αναπνευστικού, οι οποίες θα κάνουν τον κύκλο τους και θα φύγουν, δεν χρειάζεται κανένα φάρμακο. O γιατρός, εφόσον το κρίνει απαραίτητο, θα σου χορηγήσει τα κατάλληλα αντιβηχικά, που δρουν κατασταλτικά και όχι θεραπευτικά.
4. Ποτέ μην δίνεις υπογλώσσια δισκία ή καραμέλες για το βήχα σε παιδιά μικρότερα των 6 ετών. Κινδυνεύουν να πνιγούν στην περίπτωση που αυτά "κολλήσουν" στο λαιμό τους.
5. Μη παίρνεις το αντιβηχικό που σου έγραψε την προηγούμενη φορά ο γιατρός ή αυτό που σου σύστησε ο γείτονας!

Αναπνευστικές διαταραχές από τη χρήση κοκαΐνης - κρακ

Τα οξέα πνευμονικά συμπτώματα από εισπνεόμενη κοκαΐνη ως τσιγάρο περιλαμβάνουν βήχα, μαύρα πτύελα, αιμόπτυση και πλευριτικό θωρακικό πόνο.

Συχνά παρατηρούνται βαροτραύματα (τραυματικές καταστάσεις του πνευμονικού ιστού) από χρήση κοκαΐνης.
Ο πνευμοθώρακας (βλέπε ΕΔΩ), το πνευμοπερικάρδιο (συλλογή αέρα στην κοιλότητα τού περικαρδίου) και το πνευμομεσοθωράκιο (αέρας στο μεσοθωράκιο, δηλ την ανατομική περιοχή που εντοπίζεται στο κέντρο του θώρακος και ορίζεται μπροστά από το στέρνο, πίσω από τη σπονδυλική στήλη, και πλάγια από τους πνεύμονες που καλύπτονται από το περισπλάχνιο πέταλλο του υπεζωκότα), αποτελούν τις συχνότερες βαροταυματικές διαταραχές.
Το κάπνισμα της κοκαΐνης είναι επίσης συνδεδεμένο με συμπτωματολογία άσθματος (βλέπε ΕΔΩ), επιδείνωση υπάρχοντος άσθματος και διάφορες αναπνευστικές επιπλοκές συμπεριλαμβανομένης της ιγμορίτιδας, επιγλωττίτιδας, βρογχίτιδας, και βρογχιολίτιδας. Επιπλέον, οι καυτοί ατμοί κοκαΐνης μπορούν να προκαλέσουν θερμικά εγκαύματα της αναπνευστικής οδού.
Η χρήση κρακ συνδέεται με σχετικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από διάχυτες κυψελιδικές διηθήσεις, πνευμονική και συστηματική ηωσινοφιλία, πυρετό και αναπνευστική ανεπάρκεια. Επέρχεται μέσα σε 1 έως 48 ώρες μετά από έντονο κάπνισμα κοκαΐνης. Η πνευμονική κυψελιδική αιμορραγία και η αιμόπτυση (βλέπε ΕΔΩ) με και χωρίς πνευμονικό έμφρακτο (αιμορραγική πύκνωση του πνεύμονα μετά από απόφραξη και διακοπή της αιματικής ροής), αναφέρονται συχνά στους χρήστες κοκαΐνης.
Η χρήση κοκαΐνης προκαλεί, επίσης, οξύ μη καρδιογενές πνευμονικό οίδημα και οι πιθανοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν τις τοπικές κυτταρικές τοξικές αντιδράσεις και τις μικροαγγειακές πνευμονικές διαταραχές. Επιπλέον, στην πρόκληση του μη καρδιογενούς ή νευρογενούς οιδήματος συμμετέχει και η διέγερση του κεντρικού νευρικού συστήματος. Τα διεγερτικά γενικά προκαλούν αναπνευστική διέγερση, αλλά η υπερβολική δόση μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστική καταστολή. Πειράματα σε ζώα με υπερδοσολογία κοκαΐνης έδειξαν ότι η αναπνευστική καταστολή που ακολουθεί τους παροξυσμούς ή, ελλείψει παροξυσμών, η άμεση αναπνευστική καταστολή διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στους μηχανισμούς πρόκλησης θανάτου από κοκαΐνη.   
TUM - Technische Universität München

Εισπνεόμενες πτητικές ουσίες: ΚΙΝΔΥΝΟΣ - ΘΑΝΑΤΟΣ!!!

Τα ευρύτερα γνωστά ως εισπνεόμενα ναρκωτικά ή εισπνεόμενες πτητικές ουσίες, αποτελούν μείζον πρόβλημα ακόμη και στην εποχή μας. Παλιά πιστεύαμε ότι αφορούν τον φτωχό "τρίτο κόσμο" όπως στην παραπάνω φωτογραφία. Δυστυχώς, το πρόβλημα έχει μεταφερθεί εδώ και καιρό στη χώρα και τη γειτονιά μας.

Πρόκειται για ουσίες σε αέρια μορφή που απορροφώνται από τη μύτη (σνιφάρισμα) ή το στόμα μέσω της εισπνοής. 
Ως εισπνεόμενες χρησιμοποιούνται συνήθως οι παρακάτω ουσίες: βενζίνη, κόλλες, καθαριστικά λεκέδων, διαλυτικά χρωμάτων, διαλύτες, καθαριστικά βερνικιών ή διασταλτικοί παράγοντες στα σπρέι (υπάρχουν πάνω από 1000 ουσίες καθημερινής οικιακής χρήσης που δυνητικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν!). Σχεδόν κάθε σπίτι διαθέτει πολλές υγρές ή αέριες ουσίες που μπορούν να αποβούν ιδιαίτερα επικίνδυνες. 
Οι χρήστες των παραπάνω ουσιών είναι συνήθως μικρά παιδιά, ηλικίας από 9 έως 12 ετών, τα οποία αρέσκονται στην οσμή των εν λόγω ουσιών και σταδιακά αποκτούν εθισμό.
Τα άτομα που τις χρησιμοποιούν συνήθως το κάνουν βρέχοντας με αυτές ένα πανί ή μια πλαστική σακούλα και στη συνέχεια εισπνέοντας τους ατμούς τοποθετώντας το πανί ή τη σακούλα στο στόμα ή στη μύτη. 
Τα περισσότερα από αυτά τα προϊόντα έχουν παρόμοια αποτελέσματα με αυτά των αναισθητικών, επιβραδύνουν, δηλαδή, τις λειτουργίες του σώματος. Μετά από ένα αρχικό "φτιάξιμο", και την απώλεια αναστολών έρχεται η υπνηλία, η αίσθηση ότι το κεφάλι είναι ανάλαφρο και η ταραχή.
Τα χημικά απορροφώνται πολύ γρήγορα μέσω των πνευμόνων, εισέρχονται στη κυκλοφορία του αίματος και φθάνουν άμεσα τον εγκέφαλο και σε άλλα όργανα, προκαλώντας, κάποιες φορές, μη αναστρέψιμη σωματική και διανοητική βλάβη.
Η εισπνοή τέτοιων ουσιών βλάπτει σοβαρά και τη ψυχική υγεία, καθώς μπορεί να προκαλέσει χρόνια προβλήματα αυτοσυγκέντρωσης και συντονισμού, επηρεάζοντας συναισθήματα, σκέψεις, κρίσεις και τον τρόπο που αντιλαμβάνεται ο χρήστης τα πράγματα, όπως επίσης και εγκεφαλικές βλάβες. 
Η χρήση των εισπνεόμενων ουσιών μπορεί να προκαλέσει βλάβη στην καρδιά, τους πνεύμονες, στα νεφρά, στον εγκέφαλο, στο συκώτι, στον μυελό των οστών και σε άλλα όργανα. 
Οι εισπνεόμενες ουσίες στερούν από το σώμα το οξυγόνο και αναγκάζουν την καρδιά να χτυπά ακανόνιστα και πολύ γρήγορα.
Οι χρήστες μπορεί να νιώσουν ναυτία, να εμφανισθούν ανεξέλεγκτες ρινορραγίες και να χάσουν την αίσθηση ακοής ή όσφρησης.
Επίσης, συχνότατες είναι οι παροξύνσεις του βρογχικού άσθματος (πατήστε ΕΔΩ) με όλες τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν αυτές.
 Η χρόνια χρήση μπορεί να οδηγήσει σε φθορά κυρίως των αναπνευστικών μυών και μειωμένο μυϊκό τόνο, ενώ τα δηλητηριώδη χημικά προκαλούν στις μεγαλύτερες ηλικίες,  βαθμιαία βλάβες στους πνεύμονες όπως Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ - πατήστε ΕΔΩ), πνευμονική ίνωση καθώς και μόνιμες βλάβες στο ανοσοποιητικό σύστημα με την καταστροφή των μακροφάγων, με αποτέλεσμα συχνές και βαριές λοιμώξεις κυρίως του αναπνευστικού. 
Σε μια και μόνο πολιτεία των ΗΠΑ ο ετήσιος μέσος όρος εισαγωγής στις πρώτες βοήθειες ήταν πάνω από 3.800 άτομα ενώ παρέμειναν στο νοσοκομείο πάνω από 450 άτομα λόγω δηλητηρίασης από εισπνεόμενες ουσίες, σύμφωνα με στατιστικές του 2008.
Ο χρήστης εισπνεόμενων ουσιών κινδυνεύει από το Σύνδρομο Αιφνιδίου Θανάτου ο οποίος μπορεί να επέλθει είτε την πρώτη είτε την εκατοστή φορά που χρησιμοποιεί μια εισπνεόμενη ουσία, επειδή μπορεί αυτή ανά πάσα στιγμή να επιφέρει άτακτους και ταχείς καρδιακούς παλμούς (ταχυαρρυθμία), και να οδηγήσει σε καρδιακή ανακοπή - καρδιοαναπνευστική κατάρρευση και θάνατο μέσα σε λίγα λεπτά. Το 22% των χρηστών εισπνεόμενων ουσιών οι οποίοι πέθαναν από το Σύνδρομο Αιφνίδιου Θανάτου, δεν είχε ιστορικό προηγούμενης χρήσης εισπνεόμενων ουσιών – έκαναν χρήση για πρώτη φορά.
Ο θάνατος από ασφυξία, επίσης μπορεί να συμβεί και λόγω της αντικατάστασης του οξυγόνου στους πνεύμονες από τη χημική ουσία, και στη συνέχεια, στο κεντρικό νευρικό σύστημα, οπότε σταματά η αναπνοή.

Οι συνέπειες της χρήσης κάνναβης στο αναπνευστικό μας σύστημα.

Η Τετραϋδροκανναβινόλη ή αλλιώς THC είναι η ουσία που περιέχεται στην μαριχουάνα (φούντα)  και το χασίς, προϊόντα του φυτού κάνναβης και είναι η ουσία που ευθύνεται περισσότερο για τις οργανικές και ψυχικές συνέπειες της κάνναβης, για τις οποίες ειδικότεροι να ασχοληθούν είναι οι συνάδελφοι του ψυχιατρικού τομέα.

Το THC φτάνει στον εγκέφαλο πιο γρήγορα όταν καπνίζεται. Για να απελευθερωθεί από την κάνναβη, πρέπει να θερμανθεί μέσω του καπνίσματος.
Στο χασίς υπάρχει σε πολλή μεγαλύτερη συγκέντρωση σε σχέση με την μαριχουάνα.
Η κάνναβη χρησιμοποιείται σε διάφορες μορφές, όπως βάμμα, έλαιο κλπ και μπορεί να φαγωθεί, να γίνει ρόφημα ή να εξατμιστεί σε vaporizer.
Η πιο κοινή όμως μορφή της κάνναβης, είναι η αποξηραμένη φυτική μορφή με την οποία και θα ασχοληθούμε, γιατί το σώμα απορροφά 10-25% του THC όταν εισπνέεται και μόνο το 6% όταν τρώγεται.
Στις Ευρωπαϊκές χώρες συνήθως η κάνναβη καπνίζεται αναμεμειγμένη με καπνό, ενώ στις ΗΠΑ και στον Καναδά συνήθως σκέτη.

Πολλοί άνθρωποι, έχουν την λανθασμένη εντύπωση, ως αποτέλεσμα της ανεξέλεγκτης προπαγάνδας απενοχοποίησης της χρήσης κάνναβης, κυρίως μέσω του διαδικτύου (όπου κανείς δεν λογοδοτεί για τίποτα...) ότι το κάπνισμα τσιγάρων μαριχουάνας και χασίς, δεν προκαλεί ιδιαίτερο πρόβλημα στους πνεύμονες. Αλλος ένας μύθος!

Ο καπνός της κάνναβης περιέχει χιλιάδες οργανικές και ανόργανες ουσίες και την ίδια ποσότητα πίσσας με ένα τσιγάρο καπνού.
Πάνω από 50 γνωστά καρκινογόνα έχουν εντοπιστεί στον καπνό της κάνναβης (νιτροζαμίνες, ενεργές αλδεΰδες, βενζοπυρένιο). Είναι γνωστό ότι τα τσιγάρα της κάνναβης περιέχουν τις παραπάνω καρκινογόνες ουσίες σε συγκεντρώσεις που είναι κατά 50% ψηλότερες σε σύγκριση με τα τσιγάρα καπνού.
Μελέτες σε ζώα έχουν δείξει πως η χρήση της κάνναβης καταστρέφει κύτταρα και ιστούς που σχετίζονται με την άμυνα του οργανισμού απέναντι στις διάφορες ασθένειες, καθιστώντας τους χρήστες πιο ευάλωτους στις λοιμώξεις.

Το British Lung Foundation, μέσα στα πλαίσια των προσπαθειών του, για διαφώτιση του ευρύτερου κοινού για τους κινδύνους της κάνναβης, διεξήγαγε μια μεγάλη έρευνα με σκοπό να διαφανούν οι νοσηρές επιδράσεις της μαριχουάνας και του χασίς στο αναπνευστικό σύστημα και στους πνεύμονες. Τα κυριότερα ευρήματα είναι:
- To 1960 ένα τσιγάρο κάνναβης περιείχε 10 mg THC ενώ σήμερα περιέχει 150 mg. Αυτό σημαίνει ότι οι νοσηρές επιδράσεις σήμερα, είναι πολύ μεγαλύτερες απ' ότι παλιά.
- Το κάπνισμα 3 - 4 τσιγάρων κάνναβης, προκαλεί τις ίδιες βλάβες οξείας και χρόνιας βρογχίτιδας, όπως 20 ή περισσότερα τσιγάρα καπνού.
Συμπτώματα όπως χρόνιος βήχας, παραγωγή πτυέλων και ασκησιογενής δύσπνοια (πατήστε ΕΔΩ) είναι συνηθισμένα στους καπνιστές κάνναβης. Το σύνηθες κάπνισμα μαριχουάνας συνδέεται με δομικές και λειτουργικές διαταραχές των κυψελιδικών μακροφάγων που δυνητικά προδιαθέτουν σε πνευμονική λοίμωξη. 
- Ο τρόπος με τον οποίο καπνίζονται τα τσιγάρα της κάνναβης, είναι διαφορετικός από εκείνον που καπνίζονται τα τσιγάρα καπνού. Γίνεται βαθιά παρατεταμένη εισπνοή με συγκράτηση του αέρα που διαρκεί 4 φορές περισσότερο χρόνο παρά με τα τσιγάρα καπνού. Το αποτέλεσμα είναι ότι το αναπνευστικό σύστημα επιβαρύνεται με περισσότερο μονοξείδιο του άνθρακα, την πίσσα και τις άλλες τοξικές ουσίες.

Τέλος, αναφορές περιπτώσεων έχουν δείξει  καρκίνους της ανώτερης γαστρεντερικής και αναπνευστικής οδού (στόμα, γλώσσα, και οισοφάγος) σε νεαρούς ενήλικες που ήταν χρόνιοι καπνιστές κάνναβης, ωστόσο τα στοιχεία από επιδημιολογικές μελέτες εμφανίζονται αντικρουόμενα και η έρευνα είναι σε εξέλιξη.

Μερικές απλές και κατανοητές έννοιες για τη σαρκοείδωση

Η σαρκοείδωση είναι μία διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος στην οποία δημιουργούνται μικροσκοπικές συσσωρεύσεις κυττάρων σε διάφορα όργανα του σώματος. Οι συναθροίσεις αυτές των κυττάρων ονομάζονται κοκκιώματα, επειδή μοιάζουν με κόκκους άμμου ή ζάχαρης. Χαρακτηρίζεται ως “φλεγμονώδης νόσος”.

Η αιτία ή οι αιτίες της σαρκοείδωσης παραμένουν άγνωστες. Μπoρεί να πρoσβάλλει σχεδόν κάθε όργανo τoυ σώματoς, αλλά oι συνηθέστερες βλάβες απαντoύν στoυς πνεύμoνες, στoυς αδένες τoυ μεσoθωρακίoυ, στoυς λεμφαδένες, στo σπλήνα και στo δέρμα.

Η συχνότητα της σαρκοείδωσης διαφέρει ανάλογα με τις μελέτες που υπάρχουν και κυμαίνεται ευρέως μεταξύ 0,03 έως 640 περιπτώσεις ανά 100.000 πληθυσμού.

Ποια είναι τα συμπτώματα της σαρκοείδωσης;
Τα κοκκιώματα είναι δυνατόν να αυξηθούν σε μέγεθος ή και να αθροιστούν σε ένα ή περισσότερα όργανα του σώματος και να προκαλέσουν διάφορα συμπτώματα, αναλόγως με ποιο/α όργανα έχουν προσβληθεί. Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται σταδιακά αλλά σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν απότομα.

Η νόσος περίπου στο 90% των περιπτώσεων επηρεάζει και τους πνεύμονες ή μόνο τους πνεύμονες. Όταν αυτοί προσβάλλονται, μπορεί να εμφανιστούν τα εξής συμπτώματα:

    Βήχας
    Διαταραχές αναπνοής
    Πόνος στο στήθος
    Αδυναμία και εύκολη κόπωση
    Πυρετός
    Απώλεια Βάρους

Οι δερματικές βλάβες στη σαρκοείδωση μπορεί να είναι οι μόνες ή οι πρώτες εκδηλώσεις της νόσου. Περίπου το 25% των ασθενών με σαρκοείδωση θα εμφανίσουν κατά την πορεία της νόσου τους διάφορες δερματικές βλάβες. Το «οζώδες ερύθημα» είναι χαρακτηριστική βλάβη, συνήθως παρατηρείται στην οξεία έναρξη της νόσου και εξαφανίζεται μόνο του στη διάρκεια λίγων εβδομάδων ή λίγων μηνών από την εμφάνισή του.
Επειδή όπως είπαμε, είναι δυνατόν η σαρκοείδωση να μην προκαλεί καθόλου συμπτώματα, παρά το ότι υπάρχουν ήδη βλάβες σε διάφορα όργανα, οι ασθενείς που πάσχουν από σαρκοείδωση πρέπει να ελεγχθούν για βλάβες σε διάφορα όργανα του σώματος τους, παρά το ότι μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί.

Η σαρκοείδωση με συμπτώματα από την καρδιά, εμφανίζεται σε ποσοστό 2-10% των ασθενών. Η βλάβη της καρδιάς στην σαρκοείδωση, αποτελεί έναν σημαντικό προγνωστικό παράγοντα για την εξέλιξη της νόσου. Η διάγνωση της συμμετοχής της καρδιάς στη νόσο απαιτεί αυξημένο βαθμό υποψίας, ιδιαίτερα σε εμφάνιση αρρυθμιών. Η πρώιμη θεραπεία προλαμβάνει ανεπανόρθωτες βλάβες στην καρδιά και σχετίζεται με καλύτερη πρόγνωση.

Η σαρκοείδωση του νευρικού συστήματος, παρατηρείται περίπου στο 5-15% των ασθενών. Μπορεί να καταστεί σοβαρή και επικίνδυνη. Η νόσος εμφανίζεται με διάφορα συμπτώματα και έτσι υποδύεται διάφορες άλλες νευρολογικές παθολογικές καταστάσεις.

Η εντόπιση της σαρκοείδωσης στον οφθαλμό αποτελεί ένα σχετικά συνηθισμένο φαινόμενο. Στην Ευρώπη παρατηρείται περίπου στο 1/3 των ασθενών. Επειδή η οφθαλμική βλάβη μπορεί αρχικά να μην παρουσιάζει συμπτώματα, είναι πάντα απαραίτητη η εξέταση ενός ασθενούς με σαρκοείδωση από οφθαλμίατρο. Η πιο κοινή εκδήλωση της νόσου ονομάζεται «ιριδοκυκλίτις».

Εντοπίσεις στα οστά, τους συνδέσμους και τους μύες
Η πιο κοινή εκδήλωση της οξείας σαρκοείδωσης είναι το «σύνδρομο Lӧfgren». Τα ευρήματά του είναι διόγκωση των πνευμονικών πυλών από ερεθισμένους λεμφαδένες της περιοχής, οζώδες ερύθημα και αρθρίτιδα, ιδίως των μεγάλων αρθρώσεων, γονάτων και αγκώνων.

Η σαρκοείδωση μπορεί να επηρεάσει επίσης τους νεφρούς προκαλώντας νεφρίτιδα ή αγγειίτιδα, το ήπαρ, σπλήνα, καθώς και την παρωτίδα.

Η διαταραχή του μεταβολισμού του ασβεστίου στη σαρκοείδωση οφείλεται στην αυξημένη παραγωγή μιας ουσίας που ονομάζεται καλσιτριόλη και αυξάνει τα επίπεδα του ασβεστίου στο αίμα προκαλώντας υπεραβεστιαιμία. Αυτή με τη σειρά της μπορεί να προκαλέσει νεφρασβέστωση, ή σπανιότερα νεφρική ανεπάρκεια. Συνηθισμένη είναι επίσης η εύρεση αυξημένων επιπέδων ασβεστίου στα ούρα.

Πώς μπορώ να μάθω αν πάσχω από σαρκοείδωση;
Δυστυχώς δεν υπάρχει ένα μοναδικό τεστ που να θέτει τη διάγνωση. Αντιθέτως ο γιατρός σας για να θέσει τη διάγνωση θα χρησιμοποιήσει τα εξής:

Το ιστορικό των συμπτωμάτων σας και την κλινική εξέταση
Ακτινολογικό έλεγχο (απλές ακτινογραφίες, αξονική τομογραφία υψηλής ευκρίνειας κλπ)
Βρογχοσκόπηση
Λειτουργικό έλεγχο της αναπνοής (σπιρομέτρηση - διάχυση ΕΔΩ)
Εξέταση βιοψίας από κάποιο σημείο του σώματος σας
Άλλα τεστ προς αποκλεισμό παραπλήσιων νόσων όπως, καρκίνος στους λεμφαδένες, φυματίωση (βλέπε ΕΔΩ), ρευματοειδή αρθρίτιδα, μυκητιάσεις.

Ποια είναι η θεραπεία για τη σαρκοείδωση;
Λόγω του ότι η αιτία που προκαλεί τη σαρκοείδωση ακόμα και σήμερα δεν είναι γνωστή, δεν υπάρχει κάποια ειδική θεραπεία για τη νόσο. Παρόλα αυτά, υπάρχουν θεραπευτικές επιλογές για τα συμπτώματα που προκαλεί η νόσος. Στις περιπτώσεις που τα συμπτώματα είναι ήπια, μπορεί και να μην χρειαστεί καμία θεραπεία.

Η κορτιζόνη μπορεί να βοηθήσει στην υποχώρηση των συμπτωμάτων καθώς και στην περαιτέρω επιδείνωση της νόσου. Επίσης, εκτός από του στόματος μορφή-χάπια, κάποιοι ασθενείς ενδεχομένως να χρησιμοποιήσουν την κορτιζόνη και σε άλλη μορφή π.χ. κρέμα για το δέρμα, σταγόνες στα μάτια και εισπνεόμενα φάρμακα. 
Εντούτοις, η χρήση κορτιζόνης δεν είναι άμοιρη ανεπιθύμητων ενεργειών όπως για παράδειγμα η αύξηση του σωματικού βάρους, τα οιδήματα, η επιδείνωση του σακχαρώδους διαβήτη, η οστεοπόρωση κ.α. Έτσι ο γιατρός θα σας χορηγήσει κορτιζόνη μόνο όταν θεωρείται απαραίτητο και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Επιπλέον, άλλες φαρμακευτικές επιλογές όπως η μεθοτρεξάτη και η αζαθειοπρίνη είναι διαθέσιμες και μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε περιπτώσεις όπου οι ασθενείς δεν μπορούν να λάβουν κορτιζόνη ή δεν ωφελήθηκαν από αυτή. Και τα δύο φάρμακα έχουν αποτελέσματα στους περισσότερους αλλά όχι σε όλους τους ασθενείς. Υπάρχουν και ασθενείς με ανθιστάμενη σαρκοείδωση, οι οποίοι δείχνουν επίμονη νόσο παρά την χορήγηση κορτικοειδών σε μεγάλες δόσεις.

Πώς η σαρκοείδωση μπορεί να επηρεάσει τη ζωή μου;
Σε γενικές γραμμές η πρόγνωση της νόσου είναι καλή. Ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που έχουν προσβληθεί δεν θα εμφανίσουν ποτέ κλινικά συμπτώματα και από αυτούς που θα εμφανίσουν συμπτώματα, στο 30% η νόσος θα υποχωρήσει αυτόματα. Σε ένα ποσοστό 10-30% των ασθενών η νόσος παρουσιάζει μια χρόνια πορεία και μερικές φορές είναι υπεύθυνη για ανάπτυξη σημαντικής βλάβης στην λειτουργία των πνευμόνων.
Έχει αναφερθεί θνητότητα που κυμαίνεται μεταξύ 1-6%.

Κάπνισμα ναργιλέ (όταν καπνίζει ο λουλάς). Αλήθειες και...μύθοι.

Ο ναργιλές χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες κυρίως στην Αφρική, την Ασία και τη Μέση Ανατολή. Η αύξηση των ταξιδιών σε χώρες όπως η Αίγυπτος και η Τουρκία έχει προκαλέσει την υιοθέτηση του ναργιλέ και στην Ευρώπη. 
Ο σωλήνας του πωλείται ως σουβενίρ και είναι δημοφιλής στους τουρίστες οι οποίοι τον αγοράζουν ως διακοσμητικό, καθώς επίσης είναι και τα τελευταία χρόνια πολύ της μόδας στα μπαρ και στα καφέ σε όλο σχεδόν τον κόσμο. 
Η γεύση του καπνού που λαμβάνεται μέσω ενός σωλήνα συνδεδεμένου με ένα δοχείο με νερό είναι ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ της νεολαίας.

Εχει διαδοθεί ευρέως και επικρατήσει ο ανυπόστατος ισχυρισμός ότι ο ναργιλές βλάπτει λιγότερο από το κάπνισμα τσιγάρου. 
Το γεγονός ότι το προϊόν της καύσης στο λουλά (το πήλινο δοχείο που θερμαίνεται από τα κάρβουνα) των διαφόρων μειγμάτων καπνού και άλλων ουσιών συχνά αγνώστου ή αμφιβόλου προελεύσεως διέρχεται από το νερό, δημιουργεί την αληθοφανή αλλά εσφαλμένη εντύπωση ότι απομακρύνεται μεγάλο ποσοστό των τοξικών ουσιών του μείγματος που καίγεται. Ο καπνός είναι αρωματισμένος με φρούτα όπως μήλο ή φράουλα οπότε ότι απομένει μετά το πέρασμα από νερό να είναι γλυκό. Για το λόγο όμως του ότι δεν έχει γεύση τσιγάρου, πολλοί το σκέφτονται ως ασφαλέστερο.
Σύμφωνα με έρευνες για τον έλεγχο του καπνού, του Βρετανικού Υπουργείου Υγείας (όσο το δικό μας ασχολείται με τις περικοπές στην υγεία), αυτοί που καπνίζουν ναργιλέ, κινδυνεύουν από υψηλά επίπεδα μονοξειδίου του άνθρακα στο αίμα που δυνητικά μπορούν να προκαλέσουν εγκεφαλικές βλάβες. 
Ενας ναργιλές (10mg καπνού για 30 λεπτά), ανεβάζει τα επίπεδα μονοξειδίου του άνθρακα 4-5 φορές περισσότερο από ένα και μόνο τσιγάρο. Στις χειρότερες περιπτώσεις, ο ναργιλές αποδεικνύεται 400-450 φορές πιο επικίνδυνος από το τσιγάρο.
Είναι μύθος ότι το νερό κατακρατεί τη νικοτίνη, την πίσσα, τα βαριά μέταλλα και άλλες καρκινογόνες ουσίες. Οι συγκεντρώσεις των δηλητηρίων αυτών όπως και της νικοτίνης είναι εξίσου ψηλές ή και ψηλότερες από ότι στον καπνό του τσιγάρου.
Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ- πατήστε ΕΔΩ) καθώς και ορισμένες επικίνδυνες μεταδιδόμενες μολυσματικές ασθένειες μπορεί να προκληθούν λόγω του ναργιλέ.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η φυματίωση (ΕΔΩ), η πνευμονία με ασπέργιλο (ΕΔΩ), το έλκος 12δακτύλου και η ουλίτιδα (περιοδοντίτιδα).
Τέλος, τονίζω ότι όλες οι μορφές έκθεσης στον καπνό (τσιγάρο, ναργιλές, πίπα, πούρο, μάσημα καπνού, παθητικό κάπνισμα) αυξάνουν τον κίνδυνο για καρδιακή προσβολή (έμφραγμα μυοκαρδίου), χωρίς να αθωώνεται δυστυχώς καμία από αυτές.

Νεότερα δεδομένα για τη ΧΑΠ (Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια)

Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ - COPD), είναι μία χρόνια πάθηση των πνευμόνων η οποία, σε αντίθεση με το άσθμα (βλ. ΕΔΩ), χαρακτηρίζεται από μόνιμη μη αναστρέψιμη (ή μερικώς αναστρέψιμη σύμφωνα με τις νεότερες απόψεις), απόφραξη των αεραγωγών (βρόγχων).

Περιλαμβάνει ουσιαστικά δύο νοσήματα:
Τη χρόνια βρογχίτιδα (χαρακτηρίζεται από υπερβολική παραγωγή βλέννας και οίδημα του βλεννογόνου και η οποία προκαλεί στένωση των βρόγχων, βήχα, πτύελα και συχνές λοιμώξεις).
Το πνευμονικό εμφύσημα (νόσος που καταστρέφει τις κυψελίδες με αποτέλεσμα να κατακρατούν οι πνεύμονες τον αέρα χωρίς να μπορούν να πάρουν το οξυγόνο που χρειάζονται - πατήστε ΕΔΩ)

Είναι μία νόσος των πνευμόνων που στις προηγμένες χώρες οφείλεται κατά 80-90% στο κάπνισμα. Άλλες αιτίες όπως ο καπνός από καύση βιoμάζας (π.χ. ξύλα), τα καυσαέρια των αυτοκινήτων, oι σκόνες και τα χημικά είναι επίσης αναγνωρισμένοι αιτιολογικοί παράγοντες της ΧΑΠ.

Τα βασικά συμπτώματα της νόσου είναι ο βήχας, η χρόνια αποβολή πτυέλων και η δύσπνοια. 
Η νόσος στην προχωρημένη της μορφή, καταστρέφει την ποιότητα ζωής των αρρώστων, τους καθηλώνει στην καρέκλα δίπλα σε φιάλες ή συσκευές οξυγόνου με αναπνευστική ανεπάρκεια και τους οδηγεί συνεχώς στα Νοσοκομεία. Με την πρόοδο της πνευμονολογίας όμως και τις νεώτερες θεραπείες, όλο και λιγότεροι ασθενείς με ΧΑΠ, φθάνουν σε αυτό το στάδιο ή τουλάχιστον καθυστερεί να εκδηλωθεί 


Η νόσος (COPD), αναδεικνύεται σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα υγείας της εποχής μας. Είναι η 4η αιτία θανάτου και νοσηρότητος στις ΗΠΑ, ενώ προβλέπεται να ταξινομηθεί ως η 3η αιτία νοσηρότητος-θνησιμότητος έως το 2020.



Περισσότεροι από τους μισούς πάσχοντες από την νόσο ΧΑΠ δεν το γνωρίζουν (η νόσος υποδιαγνώσκεται). Το συνολικό κόστος σε φάρμακα, νοσηλείες και για την όλη αντιμετώπιση της νόσου είναι τεράστιο (π.χ. στις ΗΠΑ ξοδεύονται 24 δις. δολάρια ετησίως).
Η ΧΑΠ εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε χρεοκοπία ακόμη και τα πιο εύρωστα και οργανωμένα συστήματα υγείας. Μπορεί όμως να ελεγχθεί πλήρως γιατί το βασικό της αίτιο που είναι το κάπνισμα μπορεί να μειωθεί ενώ θεωρείται σήμερα θεραπεύσιμη με την χρήση θεραπευτικών μεθόδων που βελτιώνουν την αναπνευστική λειτουργία και επιβραδύνουν ή ανακόπτουν την εξέλιξη της νόσου. Παρόλα αυτά, η νόσος αυτή δεν έχει τύχει της απαραίτητης προσοχής από το ιατρικό σώμα και τις εν γένει υγειονομικές αρχές ακόμη και στα προηγμένα κράτη. Πολύ περισσότερο δε το κοινό δεν έχει συνειδητοποιήσει τον κίνδυνο που διατρέχει εξαιτίας αυτής της νόσου.

Στη χώρα μας διεξήχθη μια μεγάλη επιδημιολογική μελέτη υπό την καθοδήγηση και σχεδιασμό του καθηγητή Ν. Σιαφάκα, σε όλη την χώρα από την ομάδα ΧΑΠ της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (στην οποία είχε τη τιμή να συμμετέχει και ο γράφων), με σκοπό τον υπολογισμό του επιπολασμού της νόσου και περιληπτικά έδειξε:

 Εννέα ενήλικες καπνιστές στους 100 πάσχουν από τη νόσο (8,4%), δηλαδή περίπου 600.000 Έλληνες νοσούν.
 Το 56% αυτών δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν, ενώ οι μισοί πάσχοντες συνεχίζουν να καπνίζουν.
 Οι άνδρες πάσχουν 2,5 φορές περισσότερο από τις γυναίκες 11,6% έναντι 4,8%. Ο ανδρικός αγροτικός πληθυσμός καπνίζει 2 φορές περισσότερα τσιγάρα από ότι ο αστικός. Ο αγροτικός πληθυσμός πάσχει από ΧΑΠ περισσότερο από ότι ο αστικός (Αθήνα: 6%, αστικά κέντρα πλην Αθήνας: 10.1, αγροτικές περιοχές:15.1%).

Με βάση λοιπόν αυτή την εικόνα, η ομάδα ΧΑΠ της ΕΠΕ έχει οργανώσει την τελευταία 5ετία πλήθος εκδηλώσεων και παρεμβάσεων με σκοπό την αφύπνιση της κοινής γνώμης συμπεριλαμβανομένων και των επετείων της Παγκόσμιας ημέρας.
Τα αποτελέσματα αυτής της κινητοποίησης είναι εμφανή καθώς σε σχετικό ερωτηματολόγιο που διανεμήθηκε από το 2005, και κάθε χρόνο έως το 2009 σχετικό με το γνωρίζουν την ασθένεια και τι την προκαλεί αυξήθηκε, από 13% των ερωτηθέντων το 2005, στο 26% το 2006, φθάνοντας το 53% το 2009.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) όρισε συγκεκριμένη ημέρα αφιερωμένη στην Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) σε μια προσπάθεια ενημέρωσης-αφύπνισης του κοινού. Το 2010 έχει ανακηρυχθεί σε έτος πνεύμονα παγκοσμίως (Year of the Lung) και έχουν προγραμματιστεί πλήθος εκδηλώσεων. Η σημαντικότερη αφορούσε την κινητοποίηση της Παγκόσμιας Ημέρας Σπιρομετρήσεων στις 14 Οκτωβρίου 2010.
Πραγματοποιήθηκαν δωρεάν 90.000 σπιρομετρήσεις σε όλο τον κόσμο από εθελοντές. Οι 4.800 από αυτές διενεργήθηκαν στην Ελλάδα υπό την επίβλεψη της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας και όπου υπήρχε πνευμονολόγος του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα.

Η έγκαιρη διάγνωση, κλειδί για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της:
Για να διαγνωστεί εγκαίρως και σε αρχική φάση η ασθένεια, πρέπει να είναι ευαισθητοποιημένος ο κόσμος και να προστρέξει στον πνευμονολόγο εάν απαντήσει καταφατικά σε 3 ή περισσότερες από τις παρακάτω ερωτήσεις:

    - Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες ημέρες;

    - Έχετε πτύελα τις περισσότερες ημέρες;

    - Σας πιάνει δυσκολία στην αναπνοή (άσκηση, ανηφόρες, σκάλες) πιο εύκολα από άλλα άτομα της ηλικίας σας;

    - Είστε πάνω από 40 ετών;

    - Είστε τωρινός ή πρώην καπνιστής;

Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ειδικά στην αρχική φάση της, δεν έχει ευρήματα ούτε στην ακρόαση των πνευμόνων ούτε στην ακτινογραφία.

Εφόσον λοιπόν κάποιος απαντήσει καταφατικά σε 3 τουλάχιστον από τις παραπάνω ερωτήσεις, πρέπει να υποβληθεί σε σπιρομέτρηση (απαραίτητη εξέταση διαγνωστική της ΧΑΠ, σε ειδικό Πνευμονολόγο - βλέπε ΕΔΩ)

Η πρώιμη διάγνωση της Χ.Α.Π. αποτελεί το κλειδί της επιτυχούς αντιμετώπισής της και σίγουρα χαρίζει στον ασθενή μία μοναδική ευκαιρία να αλλάξει τον τρόπο ζωής του. Ο χρόνιος επίμονος βήχας, ιδίως ο πρωινός βήχας, δεν αποτελεί «φυσικό» επακόλουθο του καπνίσματος και δεν πρέπει να αφήνει τον καπνιστή αδιάφορο. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, γύρω στην ηλικία των 45 ετών παρατηρείται δυσκολία στη αναπνοή κατά την διάρκεια σωματικής άσκησης όπως το ανέβασμα μιας ανηφόρας ή μιας σκάλας. Αυτή η δυσκολία δεν οφείλεται στην ηλικία, ή στην έλλειψη άσκησης όπως πολλοί πιστεύουν αλλά είναι δυσκολία στην αναπνοή εξ’ αιτίας της χρόνιας φλεγμονής των βρόγχων και αποτελεί ένα από τα πρώτα στάδια της νόσου. Ακόμη, τέτοιοι ασθενείς υποφέρουν από μεγάλη επιδείνωση στην αναπνοή τους κατά την διάρκεια λοιμώξεων του αναπνευστικού. Απότομη αύξηση του βήχα, αύξηση των εκκρίσεων και δύσπνοια με ολοένα λιγότερη σωματική κόπωση ίσως να υποδηλώνουν κάποια λοίμωξη και δεν είναι απαραίτητο να συνοδεύονται από πυρετό

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία συνιστά:
1. Οι καπνιστές άνω των 30 ετών με ένα έστω από τα συμπτώματα: βήχα, απόχρεμψη ή δύσπνοια, να επισκεφθεί τον γιατρό του και προφανώς να διακόψει το κάπνισμα.
2. Όλοι οι καπνιστές πρέπει να κάνουν ετήσια σπιρομέτρηση.
3. Οι πάσχοντες πρέπει να μπουν σε ειδικό πρόγραμμα θεραπείας και αποφυγής παραγόντων κινδύνου.
4. Καλεί την πολιτεία να επανδρώσει τις υγειονομικές μονάδες με ειδικούς γιατρούς (πνευμονολόγους) για να αντιμετωπιστεί αυτή η παγκόσμια επιδημία.
5. Καλεί όλους τους αρμοδίους να βοηθήσουν στην ανάπτυξη προγραμμάτων μείωσης της καπνιστικής συνήθειας

Θεραπεία
Στόχος της θεραπείας είναι να επιβραδυνθεί η επιδείνωση της νόσου και να περιοριστούν η δύσπνοια και τα άλλα ενοχλητικά συμπτώματα.
Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει μεγάλες πρόοδοι στον τομέα της αντιμετώπισης της ΧΑΠ με φαρμακευτικά αλλά και μη φαρμακευτικά μέσα (αναπνευστική αποκατάσταση).

Φαρμακευτική αγωγή:
Η βάση της θεραπείας θεωρούνται τα βρογχοδιασταλτικά δηλαδή το τιοτρόπιο (μία φορά την ημέρα) και οι β2-διεγέρτες μακράς δράσης (σαλμετερόλη, φορμοτερόλη, δύο φορές την ημέρα), γιατί βελτιώνουν τα συμπτώματα, την αναπνευστική λειτουργία και μειώνουν σημαντικά τον αριθμό των εξάρσεων των ασθενών που πάσχουν από την νόσο.
Τα παραπάνω εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά φάρμακα μόνα ή σε συνδυασμό με εισπνεόμενα στεροειδή (φλουτικαζόνη ή βουδεζονίδη αν και τελευταία αμφισβητείται η αποτελεσματικότητά τους) αποτελούν την βάση στην θεραπεία της ΧΑΠ βελτιώνοντας σοβαρά την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Σε περιόδους παρόξυνσης, ίσως καταστεί απαραίτητη και η χορήγηση απο του στόματος ή ενέσιμη κορτιζόνη που δρα στη φλεγμονή.
Σχετικά πρόσφατα κυκλοφόρησε νέο αποτελεσματικό εισπνεόμενο βρογχοδιασταλτικό φάρμακο της κατηγορίας των β2-διεγερτών (ιντακατερόλη) που χορηγείται άπαξ ημερησίως (βλέπε ΕΔΩ).
Τελευταίες μελέτες έχουν εισάγει και νέα φάρμακα πέρα των βρογχοδιασταλτικών και των κορτικοειδών υπό μορφή δισκίων στον τομέα της αντιμετώπισης της ΧΑΠ.
Η νεότερη κατηγορία φαρμακευτικών ουσιών, που πιθανά θα αρχίσουν συντομότατα να χορηγούνται σε ασθενείς με ΧΑΠ (μόνο στη μορφή της Χρόνιας βρογχίτιδας), είναι οι αναστολείς φωσφοδιεστεράσης-4 (ροφλουμιλάστη, σε μορφή δισκίου μία φορά την ημέρα).
Πολλές μελέτες δείχνουν ότι σε ασθενείς με βαρειά και πολύ βαρειά ΧΑΠ που έχουν συμπτωματολογία με βήχα και πτύελα (βρογχίτιδα), η χορήγηση ροφλουμιλάστης προστιθέμενη στην υπάρχουσα θεραπεία βάσης, μειώνει την φλεγμονή των πνευμόνων, την απόφραξη των αεραγωγών και την συχνότητα των εξάρσεων.
Τέλος, πρέπει να αναφερθεί, ότι πρέπει να αντιμετωπίζεται ταχύτατα ο παράγοντας που επέφερε την παρόξυνση πχ βακτηρίδια, με τη κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή και να γίνεται κάθε χρόνο ο απαραίτητος αντιγριπικός εμβολιασμός (βλέπε ΕΔΩ)&(ΕΔΩ)

Η καθημερινή άσκηση - πρόγραμμα αποκατάστασης - φυσιοθεραπεία:
Η μείωση της ροής του εκπνεόμενου αέρα, που συνοδεύεται από υπερδιάταση των πνευμόνων και το έντονο αίσθημα δύσπνοιας, αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες που περιορίζουν την ικανότητα για άσκηση σε ασθενείς με ΧΑΠ. Παρόλο που η δύσπνοια περιορίζει τους ασθενείς που πάσχουν από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, αντίθετα από ό,τι θα πίστευε κανείς το καθημερινό περπάτημα και η σωματική άσκηση κάνουν καλό. Σχετικές μελέτες έχουν δείξει ότι, όταν οι ασθενείς με αυτή τη νόσο ακινητοποιούνται και κλείνονται μέσα στο σπίτι για να αποφύγουν τη δύσπνοια, χειροτερεύουν την κατάσταση τους. Γιατί; Διότι με την ακινησία ατροφούν οι μύες του υπόλοιπου σώματος -οι οποίοι ζητούν περισσότερο οξυγόνο από τους πνεύμονες- με αποτέλεσμα να αυξάνει η δύσπνοια σε οποιαδήποτε προσπάθεια για κίνηση.
Θα πρέπει καλύτερα να ζητήσετε καθοδήγηση από έναν γιατρό ή φυσικοθεραπευτή προτού ξεκινήσετε τις ασκήσεις, έτσι ώστε τα προγράμματα άσκησης να συνάδουν με την ικανότητα σας και να είστε ασφαλής. Όλα τα προγράμματα άσκησης πρέπει να εξελίσσονται σταδιακά ώστε να προλαβαίνει να προσαρμοστεί το σώμα. Αυτό που προέχει είναι να γυμνάζεστε με το δικό σας ρυθμό. Αν φτάσετε σε σημείο να μη μπορείτε να μιλήσετε από το λαχάνιασμα, μειώστε λίγο το ρυθμό, ή αν χρειαστεί κάντε ένα σύντομο διάλειμμα.
Κάθε είδους σωματική δραστηριότητα θεωρείται άσκηση. Μπορεί να περιλαμβάνει σωματικές δραστηριότητες από την καθημερινότητά σας, όπως την κηπουρική, το καθάρισμα ή τη βόλτα στα μαγαζιά.
Η φυσιοθεραπεία που γίνεται απο άτομο που έχει εξειδικευτεί στο αναπνευστικό σύστημα, περιλαμβάνει ασκήσεις ενδυνάμωσης των αναπνευστικών μυών και του διαφράγματος, καθώς και τη διευκόλυνση της απόχρεμψης με την κινητοποίηση των εκκρίσεων με χειρομαλάξεις ή ειδικά μηχανήματα.

Πριν από όλα όμως όλοι θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι κανείς ασθενής με ΧΑΠ δεν μπορεί να συνεχίζει να καπνίζει.